متن پژوهی ادبی

 

مجموعه‌های این پایگاه

ارسال های اخیر

  • رویکردی روانکاوانه به داستان «نمازخانۀ کوچک من» از هوشنگ گلشیری 

    علیزاده, غیاث الدین (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    «نمازخانۀ کوچک من،» نوشتۀ هوشنگ گلشیری، داستان شخصیتی را روایت می‌کند که از ابتدای زندگی‌‌اش زائده‌ای انگشت‌مانند در بدن‌اش پیدا می‌‌شود؛ ناهنجاری‌ای‌ که او را وارد تعارضی بی‌پایان با محیط اطراف‌اش می‌کند. دلبستگی وسواس­گونۀ ...

  • رمان در ایران معاصر: خوانشی جامعه‌شناختی از گزیده رمان‌های معاصر فارسی 

    شاکری, عبدالرسول (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    در این مقاله، جایگاه رمان فارسی‌ در صد سال اخیر با رویکردی میان‌رشته­ای ‌بررسی شده است. این پژوهش با پیدایی رمان فارسی آغاز می­شود و تا دهۀ 1390 هجری شمسی ادامه می­یابد و رمان‌های منتخب را از منظری جامعه­شناختی و با عطف ...

  • قدیس وفاداری: زن صالحه و پنه‌لوپه‌گونه‌ در شعر عطار 

    رودی, سام (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    این مقاله به بررسی داستانی از یکی از بزرگان ادبیات فارسی، فریدالدین عطار، می­پردازد. تمرکز این مقاله به‌طور ویژه بر شخصیت «زن صالحه» در نوشتار عطار است، زنی که در مقام‌ نماد وفاداری ظاهر می­شود. همچنین، این مقاله به اهمیت ...

  • شعر شهود: جیمز رایت و سهراب سپهری 

    جعفری, علیرضا؛ فرهمندفر, مسعود (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    مقالۀ حاضر با بررسی تطبیقی شعر جیمز آرلینگتون رایت، شاعر آمریکایی، و سهراب سپهری، شاعر ایرانی، به واکاوی زمینۀ اصلی تلاقی در شعر آن‌ها، یعنی شهود یا تجلی ناگهانی حقیقت، می‌پردازد. مکاشفه‌ای که در شعر این دو شاعر می‌بینیم ...

  • چنگ های شکسته: حماسه، اجرا و تاریخ در «آخر شاهنامه» از مهدی اخوان ثالث 

    هوبر, ماری (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    در «آخر شاهنامه» سرودۀ مهدی اخوان ثالث (1929-1990،) یکی از برجسته­ترین نمایندگان «شعر نو» در ایران، شاعر گفتار شفاهیِ ساختگی­ای را به نمایش می­گذارد، طوری که‌ شعر فقط برای خواننده­ای که با سنت حماسی داستان­سرایی دمساز باشد ...

  • بازل بانتینگ و چالش‌های ترجمۀ ادبی از فارسی به انگلیسی: مطالعۀ موردی شعری از رودکی 

    نقی پور, عماد (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    هدف این پژوهش بررسی ترجمۀ ادبی بازل بانتینگ است. برای بررسی ترجمۀ بانتینگ از شعر «دندانیه» رودکی (قصیدۀ قرن دهمی که موسیقی‌اش مسحورکننده است و قالب‌اش وابسته به‌ زبان مبدأ، زمان و محل)، این مقاله به نظریه‌های ترجمۀ جورج ...

  • سِر ویلیام جونز و شاهنامه 

    کریمی حکاک, احمد (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    نیمۀ دوم قرن هجدهم ‌در زیبایی‌شناسی اروپایی، دورانِ گذار بود. همچنین، در این دوران ارتباط فزاینده­ای میان اروپا و آسیا شکل گرفت. پیدایی دانش‌پژوهی ادبیِ معطوف به شرق پیامد طبیعی علاقۀ همگانی به مشرق‌زمین بود. در حالی که ...

  • ترجمه ها و الگوبرداری‌ها از شاهنامه در سرزمین های ترک زبان 

    جوادی, حسن (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2024-06-21)
    خواندن و نقالیِ شاهنامه به زبان فارسی نه فقط در سرزمین­های پارسی­نشین، مانند برخی از مناطق قفقاز و آسیای مرکزی، بلکه در امپراتوری عثمانی نیز رواج داشت. علاوه بر آن، دیگران به‌واسطۀ سنت شفاهی با برخی از داستان­های شاهنامه ...

  • کارکرد معنایی و زیباشناختی موسیقی در کشف‌المحجوب هجویری 

    پاکزاد, زهرا؛ کلاهچیان, فاطمه؛ ایرانی, محمّد (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    در تعریفات شعر از سه عنصر عاطفه، تخیل و موسیقی سخن می‌رود. متون نثر فارسی در دوره­های گوناگون، کم و بیش از عناصر شعری بهره­ برده­اند.آثار صوفیانه و عارفانه به اقتضای اهداف و مضامینشان، گرایشی بیشتر به شاخصه­های شعری داشته­اند ...

  • ماهی سیاه کوچولو و خوانندگان؛ از قرائتی منفعل تا گفت‌وگویی فعال 

    تقی نژاد رودبنه, فاطمه؛ فاضلی, فیروز؛ رنجبر, محمود (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    گفتمان نقد ادبی معطوف به خواننده و معناهای متکثر متون در میانۀ سدۀ بیستم، مورد توجه منتقدان ادبی قرار گرفت. داستان «ماهی‌ سیاه‌ کوچولو» (1347) به‌دلایلی از جمله نوع متن، ساختار ویژۀ آن و گسترۀ مخاطبان با تفسیر و تأویل­های ...

  • تصحیح 26 بیت از بوستان سعدی؛ مصحَّحِ دکتر غلامحسین یوسفی 

    موسایی باغستانی, معصومه (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    در میان تصحیحات معتبر و مشهور بوستان سعدی از جمله نسخۀ مصحح غلامحسین یوسفی با وجود محاسن بسیار، اشتباهاتی نیز به چشم می‌آید و با توجه به اینکه تصحیح استاد یوسفی در جامعة ادبی و دانشگاهی از اهمیت خاصی برخوردار است و به عنوان ...

  • مثنوی‌های کوتاه در ادب فارسی (تا قرن هشتم) 

    دهرامی, مهدی (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    معمولاً از قالب مثنوی به‌ دلیل آزادی در کاربرد قافیه و ردیف و محدود نبودن تعداد ابیات در سرودن اشعار بلند روایی و مباحث مبسوط استفاده می‌شود و علمای بلاغت نیز همواره اشاره به بلندی اشعار قالب مثنوی داشته‌اند. با وجود این، ...

  • درج شعر فارسی در متون منثور (با تکیه بر متون منثور قرن هشتم) 

    عسکری, مرضیه؛ براتی خوانساری, محمود؛ آقاحسینی, حسین (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    درج نظم و شعر در لابه‌لای نثر فارسی قدمتی دیرینه دارد. با نگاهی به متون منثور کهن می‌توان دریافت که اغلب نویسندگان بعد از تولد شعر فارسی به این آمیختگی تمایل داشته‌اند؛ گویی ایشان بر تأثیر شعر بر روح مخاطب و اقناع ناشی از ...

  • آسیب‌شناسی بلاغت زبان براساس نظریۀ نقش‌گرا (با تکیه بر داستان یکی بود و یکی نبود جمالزاده) 

    آهی, محمد؛ فیضی کریم‌آبادی, مریم (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    زبان‌شناسی نقش‌گرا که نشأت گرفته از مکتب نقش‌گرا است، توانایی‌ها و خلاقیت‌های مؤلف در استفاده از نظام گفتاری و نوشتاری زبان، جهت نظام بلاغی و کارکردهای دیگر زبان را مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد. صاحب نظرانی چون مارتینه، ...

  • نگاهی بر انواع باهم‌آیی در غزلیات صائب تبریزی 

    آرین‌پور, مهلا؛ علی‌نژاد, مریم (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    «باهم‌آیی» در متون ادبی که حاصل خلاقیت شاعر و نویسنده در انتخاب و تلفیق واژگان در محور همنشینی زبان با ارائه تصاویر بدیع است، تناسب معنایی و لفظی دلپذیری را ایجاد می‌کند که گاهی مشخصة سبکی آن شاعر یا نویسنده به‌شمار می‌رود؛ ...

  • بررسی مقابله ای استعارۀ مفهومی جهتی در رمان های «شوهر آهو خانم» افغانی و «هرگز رهایم مکن» ایشی گورو 

    تقی پوری حاجبی, ساناز؛ پاشایی فخری, کامران؛ عادل زاده, پروانه (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    زبان‎شناسی شناختی، دانش زبانی را وابستۀ اندیشه و شناخت می­داند و استعارۀ مفهومی را به عنوان ابزاری برای چگونگی اندیشیدن و رفتارهای زبانی معرفی می­کند که از طریق بررسی آن می­توان شباهت و تفاوت فرهنگ­ها را به دست آورد. استعارۀ ...

  • ناسیونالیسم ایرانی و عربی در داستان‌های فارسی جنگ ایران و عراق 

    زمانی, محمدمهدی؛ آقابابایی, سمیه (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    داستان جنگ فارسی یکی از جریان‌های مهم در ادبیات معاصر فارسی است. یکی از موتیف‌های موجود در این آثار اشاره به جنبه‌هایی از گفتمان ناسیونالیسم ایرانی و عربی است. در این پژوهش به بررسی جنبه‌های ایدئوژیک بازنماییِ راویانِ آثارِ ...

  • نشانه‌شناسی نظام پوشاک در مثنوی مولوی 

    نقابی, عفت؛ اسرافیل زاده, مهرنوش (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    نظام پوشاک از نظام­های بسیار مهم است که در متون ادبی حضور چشمگیری دارد. مولوی از جمله شاعرانی است که توانسته است نظام نشانه­های زبانی پوشاک را به نشانه­های ادبی تبدیل کند. او با کاربرد واژگان و نشانه­های روزمرة پوشاک، ...

  • مطالعۀ کارکردهای زبانی «فعل» در اشعار غنایی «مذنب بدایونی» با تکیه بر فرانقش اندیشگانی در رویکرد نقش‌گرایی 

    شاه آبادی, نادره؛ خاتمی, احمد؛ صالحی, علیرضا؛ مرادی, ابوالفضل (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    «ادبیات غنایی» به­عنوان یکی از گسترده­ترین انواع ادبی در چهارچوب نقش «ادبی و عاطفی» زبان مطرح می­شود و به بیان احساسات و عواطف شخصی «گوینده» می‌پردازد. هدف این نوع ادبی، گزارش و بیان احساسات گوینده و در کنار آن، لذت بخشیدن ...

  • تأملی بر فرآیند فردیت در اشعار شفیعی کدکنی 

    امیدیان, مهین؛ طلوعی آذر, عبداله (دانشگاه علامه طباطبائیAllameh Tabataba’i University, 2023-12-22)
    براساس نظریة یونگ، سیر خویشتن­یابی یا فرآیند فردیت با یک نیاز روحی یا تضاد درونی در شخص آغاز می­شود؛ در این فرآیند، سازماندهی در میان کهن­الگوها وظیفه کهن­الگوی «خود» است که اگر بتواند وحدت و یگانگی میان کهن­الگوهای دیگر ...

View more