بررسی تاریخ کاشت‌های مختلف بر عملکرد کمی و کیفی چهار رقم کلزا (Brassica napus. L) در جیرفت

Abstract

به‌منظور بررسی و تعیین بهترین تاریخ کاشت و رقم کلزا، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ی پژوهشی دانشگاه جیرفت در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. شش تاریخ‌ کاشت 10 و 24 آبان‌‌، 8 و 22 آذر، 6 و 20 دی به‌عنوان عامل اصلی و چهار رقم کلزا هایولا 50، آگامکس، تراپر و دلگان به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. صفات تعداد غلاف در بوته، وزن غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، طول غلاف، وزن هزار دانه، عملکرد زیست‌توده، عملکرد دانه، شاخص برداشت، عملکرد پروتئین و عملکرد روغن دانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد تاریخ کاشت بر تمامی صفات مورد مطالعه اثر معنی‌داری داشت. نتایج تأثیر رقم حاکی از آن بود که ارقام مورد بررسی به‌جز شاخص برداشت از لحاظ سایر صفات مورد بررسی با یکدیگر اختلاف معنی‌داری داشتند. اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم به‌استثنای صفت طول غلاف و شاخص برداشت بر سایر صفت موردبررسی معنی‌دار بود. بیشترین تعداد غلاف در بوته (44/52 عدد)، تعداد دانه در غلاف (96/30 عدد)، عملکرد دانه (3/1613 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد پروتئین (34/234 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد روغن (68/826 کیلوگرم در هکتار) از تاریخ کاشت 8 آذر و رقم‌ آگامکس حاصل شدکه در مقایسه با ارقام تراپر، هایولا 50 و دلگان بترتیب 28/12، 45/19 و 44/28 درصد افزایش عملکرد دانه داشت. با توجه به نتایج حاصل در شرایط اقلیمی منطقه جیرفت رقم آگامکس در تاریخ کاشت نیمه اول آذر ماه پیشنهاد می شود.