برهمکنش منابع کودی سیلیس و فسفر بر شاخص‌های مرتبط به خوابیدگی بوته و جذب عناصر در برنج (Oryza sativa L.) رقم طارم هاشمی

Abstract

کودهای زیستی به‌عنوان نهاده‌های بوم‌سازگار می‌توانند باعث کاهش مصرف کودهای شیمیایی و بهبود حاصلخیزی خاک شوند. مصرف کودهای زیستی و سیلیسیم به‌ویژه محلول‌پاشی نانوسیلیس می‌تواند در دستیابی به عملکرد مطلوب و پایدار و همچنین کاهش آلودگی محیط‌زیستی مؤثر باشد. از این‌رو، این پژوهش با هدف بررسی برهمکنش منابع کودی سیلیسیم و فسفر بر شاخص‌های مرتبط به خوابیدگی بوته و مؤلفه‌های کمی و کیفی برنج در منطقه آمل طی سال‌های 1396 و 1397 انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. منابع مختلف کود سیلیس شامل شاهد (عدم مصرف)، سیلیکات کلسیم و سیلیکات پتاسیم به‌صورت خاک مصرف و محلول‌پاشی نانوسیلیکون به‌عنوان عامل اصلی و منابع مختلف کود فسفر شامل شاهد (عدم مصرف)، سوپرفسفات تریپل (100 کیلوگرم در هکتار)، باکتری هرباسپیریلوم + 50 کیلوگرم سوپرفسفات تریپل در هکتار و قارچ مایکوریز + 50 کیلوگرم سوپرفسفات تریپل در هکتار به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد هیچ کدام از صفات مورد مطالعه در آزمون بارتلت معنی‌دار نشدند که برای این صفات تجزیه واریانس مرکب انجام شد. کمترین شاخص خوابیدگی با محلول‌پاشی نانوسیلیس حاصل شد. بالاترین میزان عملکرد شلتوک (5147 کیلوگرم در هکتار) در اثرمتقابل محلول‌پاشی نانوسیلیس و مصرف ترکیبی فسفر + تلقیح باکتری به‌دست آمد که از این نظر نیز مصرف خالص فسفر و مصرف کود + تلقیح قارچ به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. بنابراین، محلول‌پاشی نانوسیلیس و مصرف ترکیبی کود + تلقیح بذر با باکتری می‌تواند موجب افزایش عملکرد کمی و کیفی و کنترل بلاست برنج شود.