تجزیه مسیر و رگرسیون ریج عملکرد و اجرای عملکرد سویا تحت رژیم های مختلف آبیاری

Abstract

عملکرد دانه یک صفت کمی و تحت تاثیر محیط بوده و وراثت پذیری پایینی دارد. بنابراین، انتخاب گیاهان زراعی برای عملکرد دانه<br />بدون کنترل محیط، می تواند غیر قابل اطمینان باشد. هدف از این کار، مطالعه ارتباط بین عملکرد دانه و اجزای عملکرد با استفاده از<br />تجزیه مسیر و مدلسازی از طریق رگرسیون ریج برای پیش بینی عملکرد دانه بود. بر این اساس آزمایشی با طرح اسپیلیت پلات بر پایه<br />طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 1384 انجام شد. کرتهای اصلی به چهار سطح آبیاری پس از 3± 60 ، 3± 80 ،<br />100±3 و 3± 120 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A )به ترتیب از I1 تا I4 ( و کرتهای فرعی به دو رقم سویا ) هاک و زان( اختصاص<br />یافتند. در این مطالعه اجزای عملکرد رکن اصلی آزمایش را تشکیل می دادند که عبارت بودند از: تعداد نیام در گیاه ) x1 (، تعداد دانه<br />در نیام ) x2 (، تعداد دانه در گیاه ) x3 (، تعداد گر ههای بارور در گیاه ) x4 ( و وزن صد دانه ) x5 (. ضرایب همبستگی پیرسون و تجزیه مسیر<br />اجزای عملکرد x1 تا x5 بر روی عملکرد دانه ) Y( نشان داد که مه مترین اثرات غیر مستقیم روی عملکرد دانه، اثر تعداد نیام در گیاه<br />x1( ( از طریق تعداد دانه در گیاه ) x3 ()ضریب 29 / 0( ، تعداد نیام ) x1 ( از طریق تعداد گره های بارور ) x4 ( )ضریب 24 / 0( و تعداد دانه در<br />گیاه ) x3 ( از طریق تعداد نیام x1 )ضریب 24 / 0( بودند. تمامی ضرایب رگرسیونی بجز x2 )تعداد دانه در نیام( که در دو سطح آبیاری I1 و<br />I4 مثبت بودند. نتایج نشان داد که صفت تعداد دانه در نیام) x2 ( در گیاه زراعی سویا به مقدار آب مصرفی بسیار حساس بوده بطوری که<br />در مقادیر حداکثر و حداقل آبیاری، مقدار آن با عملکرد رابطه معکوس داشت. در این مطالعه یک مدل نمایی برای محاسبه عملکرد با<br />استفاده از اجزای عملکرد تحت تاثیر رژیم های مختلف آبیاری ارائه شد. این مدل از لحاظ آماری قابل اطمینان است. در آزمایش حاضر<br />مشخص است که کنترل ژنتیکی عموم یتر از کنترل محیط برای x1 تا x5 است. بنابراین، تصور م یشود که x3 ،x1 و x4 تحت کنترل ژنتیکی<br />و x2 و x5 تحت کنترل محیط است.