اثر مقادیر مختلف بذر بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم در شرایط دیم

Abstract

به منظور بررسی اثر تراکم بذر بر عملکرد دانه و اجزای عملکرد رقم های گندم، آزمایشی در سال زراعی 86 - 1385 به صورت فاکتوریل<br />در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خرم آباد به صورت دیم اجراء شد. فاکتورهای مورد<br />بررسی سه رقم گندم)کوه دشت، زاگرس و چمران( و پنچ تراکم بذر) 100 ، 200 ، 300 ، 400 و 500 دانه در مترمربع( بودند. تأثیر تراکم و رقم<br />بر عملکرد و برخی خصوصیات ریختاری ) مرفولوژیکی( وساختاری ) فیزیولوژیکی( رقم های مزبور ارزیابی گردید. میزان هم بستگی<br />بین صفت ها و آن هائی که بیشینه تأثیر را بر عملکرد دانه داشتند تعیین شد؛ و در ادامه اثرات مستقیم و غیر مستقیم این صفت ها با<br />عملکرد دانه بررسی گردید. نتایج نشان داد که اختلاف بین رقم ها از نظر عملکرد دانه بسیار معنی دار ) p≤0.01 ( بود؛ اما تراکم بذر و<br />اثر متقابل آن و رقم بر صفت مزبور تأثیر معنی داری نداشت. رقم چمران ، تراکم 400 دانه در متر مربع و بر هم کنش این دو صفت دارای<br />بیشینه عملکرد دانه)به ترتیب 5895 ، 5449 و 6335 کیلوگرم در هکتار( بودند. بر اساس نتایج هم بستگی صفات، عملکرد دانه با صفت<br />های عملکرد زیست توده) بیولوژیک(، زمان رسیدگی، عملکرد کاه و تعداد سنبله در مترمربع هم بستگی مثبت و معنی دار و با وزن هزار<br />دانه و وزن هکتولیتر هم بستگی منفی و معنی دار داشت. تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که سه صفت تعداد سنبله در مترمربع،<br />تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه، مؤثرترین صفت های تعیین کننده عملکرد دانه بودند. نتایج تجزیه هم بستگی صفت ها نشان داد<br />که صفت های تعداد سنبله در واحد سطح با اثر مستقیم برابر با ** 55 / r=1 و تعداد دانه در سنبله با اثر مستقیم برابر با ** 99 / r=0 به ترتیب<br />بیشینه اثر مستقیم و مثبت را بر عملکرد دانه داشتند.