تاثیر امواج فرا صوتی و میدان مغناطیسی بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه دارویی زنیان در شرایط مزرعه

Abstract

پرایمینگ بذر شامل روشهای بسیار سادهای است که میتواند در جوانه‌زنی بهتر و استقرار مطلوب گیاهچه موثر باشد، از روشهای بیوفیزیکی و پرایمینگ بذر، میتوان به تیمار بذور توسط امواج فراصوتی و میدان مغناطیسی اشاره کرد. با اثبات اثرات دارویی گیاه زنیان (<em>Curum copticum</em>) از تیرهی جعفریان (<em>Apiaceae</em>) تولید و فرآوری این گیاه در دنیا از اهمیت ویژهای برخوردار شده است. به منظور بررسی تاثیر امواج فراصوتی و میدان مغناطیسی بر جوانه‌زنی، رشد و عملکرد گیاه زنیان در شرایط مزرعه و هم‌چنین افزایش درصد و سرعت جوانه‏زنی بذور تحت تاثیر این دو تیمار و افزایش مقاومت گیاه به تنشهای محیطی مثل خشکی، سرما، گرما و افزایش مقاومت به بیماری‏ها و آفات، پژوهشی در محل مزرعه آموزشی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین در سال زراعی89-1388 صورت گرفت. تیمار مربوط به امواج فراصوتی با فرکانس 22 کیلوهرتز در 2 زمان 2 و 5 دقیقه (U₂ , U₃) و تیمار مربوط به میدان مغناطیسی با شدت 5000 گوس در 3 زمان 45،30و15 دقیقه (M₂,M₃,M₄) در دمای 30 درجه سانتی‏گراد در مقایسه با تیمار شاهد اعمال شد. آزمایش به‏صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی و با 4 تکرار به اجرا درآمد. با اعمال تیمار‌های میدان مغناطیسی و امواج فراصوتی جوانه‌زنی و ویگور بذور بهبود و عملکرد نهایی گیاه زنیان تحت تاثیر تیمارها افزایش یافت. میدان مغناطیسی اعمال شده در زمان 30 دقیقه و در مواردی 45 دقیقه و امواج فراصوتی با زمان 2 دقیقه بیشترین تاثیر را بر گیاهان داشت. تیمارها وزن هزار دانه را کاهش داد. با وجود حساسیت بالای گیاه به بیماری‌ها و آفات، هیچ‌گونه اثری از بیماری و آفت در مزرعه دیده نشد.