بررسی اثر تیمارهای مختلف شیمیایی و غیرشیمیایی بر شکست خواب بذر خارمریم (Silybum marianum L. Gaertner)

Abstract

خارمریم(L. Gaertner <em>Silybum marianum</em>) گیاهی یک یا دو ساله از خانواده کاسنی است که نه تنها از دیرباز به عنوان یک گیاه دارویی جایگاه ویژه ای در طب سنتی ایران داشته، بلکه از نظر تأمین پوشش گیاهی گسترههایی از کشورمان، در حفظ منابع طبیعی این مناطق حائز اهمیت می باشد. این تحقیق به منظور یافتن موثرترین تیمار جهت شکستن خواب بذر خارمریم (که از مشکلات عمده زراعت آن در سطح وسیع و یا احیای عرصه های طبیعی آن است) انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل نیترات پتاسیم %2/0، آب داغ (70 و 90 درجه سانتیگراد به مدت 15 دقیقه)، آب جاری (در دو مدت زمان 24 و 48 ساعت)، سرمادهی مرطوب در دمای 2 درجه سانتیگراد (برای مدت زمان 5، 10 و 15 روز) و اسید سولفوریک 75% (به مدت 5 و 15 دقیقه) بودند؛ که در قالب یک طرح کاملأ تصادفی ساماندهی گردیدند. نتایج بدست آمده نشان داد که بیشینه درصد جوانه‌زنی بذرها (%58) از تیمار نیترات پتاسیم %2/0 ( برای مدت زمان 24 ساعت) حاصل می شود. تیمارهای آب جاری، آب داغ و سرمادهی مرطوب نیز اگرچه اثر معنی‌داری بر افزایش درصد جوانه‌زنی داشتند (به ترتیب 38، 30 و 27 درصد)، اما در مقایسه با تیمار نیترات پتاسیم چندان قابل توجه نبودند. تیمار اسید سولفوریک غلیظ نیز تأثیری بر شکست خواب این گونه نداشت.