شاخص کارایی مصرف عناصر غذایی ذرت در واکنش به اثر متقابل مصرف آب و کودهای نیتروژن و فسفر

Abstract

به منظور درک اثر متقابل آب، نیتروژن و فسفر بر عملکرد و کارایی مصرف عناصر غذایی ذرت آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در دوسال 1393 و 1394 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد به اجرا در آمد. آبیاری در سه سطح 80 (ETc80)، 100 (ETc100) و 120 (ETc120) درصد نیاز آبی گیاه به عنوان کرت اصلی و ترکیب فاکتوریل سه سطح صفر (N0)، 200 (N200) و 400 (N400) کیلوگرم نیتروژن در هکتار با صفر (P0)، 100 (P100) و 200 (P200) کیلوگرم فسفر در هکتار در کرت‌های فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که با افزایش هر یک از نهاده‌ها عملکرد دانه ذرت بهبود یافت. روند تاثیر هر یک از این نهاده‌ها بر عملکرد دانه به این ترتیب N > ETc > P بود. اثر متقابل مصرف آب و نیتروژن نشان داد که عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن و فسفر در سطح N0 با افزایشETc نسبتا خطی افزایش یافت، اما این صفات در تیمارهای N200 و N400 با افزایش آبیاری بیش از ETc100 به ترتیب بدون تغییر و روند کاهشی نشان دادند. بنابراین، ETc100N200 بهینه‌ترین تیمار در افزایش عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن به طور همزمان بود. اثر متقابل نیتروژن و فسفر بر عملکرد و جذب عناصر غذایی مثبت و به صورت هم‌افزایی بود. نتایج آنالیز مسیر مشخص نمود که در اغلب تیمارهای آزمایش تاثیر کارایی جذب نیتروژن و فسفر در مقایسه با کارایی تبدیل آنها بر کارایی مصرف هر یک از این عناصر غذایی بارزتر بود.