اثر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه ژنوتیپ های برنج هوازی در شمال خوزستان

Abstract

پژوهش حاضر به منظور بررسی تأثیر کاهش دور آبیاری به عنوان تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف برنج بود. آزمایش به صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و سه تکرار به مدت دو سال زراعی (1393 و 1394) اجرا شد. سطوح رژیم آبیاری شامل 3 و 7 روز یک بار در کرت‌های اصلی و 12 ژنوتیپ برنج در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. عملکرد دانه، درصد دانه‌های نیمه‌پر، پر و وزن هزار دانه، در شرایط مطلوب و تنش اندازه‌گیری شد. شاخص تحمل در شرایط مطلوب و تنش نیز برآورد شد. نتایج نشان داد که تحت شرایط تنش و مطلوب، میزان شاخص تحمل به تنش خشکی دانه‌ پر، شاخص حساسیت به خشکی وزن دانه، شاخص تحمل به تنش و عملکرد دانه، شاخص خسارت خشکی، شاخص حساسیت به تنش، شاخص تحمل و میزان کاهش عملکرد ژنوتیپ‌های مورد مطالعه تفاوت بسیار معنی‌داری با یکدیگر داشتند. در بین شاخص‌های مورد استفاده شاخص تحمل به خشکی توانایی بهتری در شناسایی ژنوتیپ‌های برنج متحمل به خشکی داشت. بیشترین درصد افزایش عملکرد با افزایش خشکی مربوط به ژنوتیپ بسیار متحمل به خشکی وندانا بود ولی در سایر ژنوتیپ‌ها تنش خشکی تأثیر منفی بر عملکرد دانه داشت.