بررسی اثر تأخیر در کاشت بر صفات زراعی و میزان افت عملکرد دانه ارقام و لاین های کلزا در مازندران

Abstract

بمنظور بررسی اثر تأخیر در کاشت برخصوصیات زراعی و میزان افت عملکرد دانه کلزا در مازندران، ده ژنوتیپ کلزا در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو آزمایش جداگانه شامل شرایط مطلوب (25 مهرماه) و کشت تأخیری(25 آبان ماه) طی دوسال زراعی 92-1390 در ایستگاه تحقیقات زراعی بایع کلا مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این مطالعه مراحل فنولوژیک، ارتفاع بوته، اجزای عملکرد و عملکرد دانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. ژنوتیپ های مورد بررسی از نظر کلیه صفات به استثناء وزن هزاردانه در تاریخ کاشت مطلوب دارای تفاوت ژنتیکی معنی‌داری بودند. تأخیر در کاشت منجر به کاهش معنی‌دار تمامی صفات مورد بررسی به استثناء وزن هزار دانه شد. در بین مراحل فنولوژیک، بیشترین و کمترین افت ناشی از تأخیر در کاشت به ترتیب مربوط به طول دوره گلدهی و تعداد روز تا رسیدگی بود. میزان افت تعداد خورجین در بوته و عملکرد دانه نیز به ترتیب برابر 23/0 و 38/0 بود. همبستگی مثبت و معنی‌دار عملکرد دانه با صفات تعداد روز تا شروع گلدهی و تعداد خورجین در بوته در هر دو تاریخ کاشت نشان دهنده آن است که تغییر در صفات مزبور نقش بارزی در عملکرد دانه خواهد داشت. در این بررسی ژنوتیپ‌های ظفر (G10)، Zabol-0 (G2) و Safi6 (G5) به ترتیب با عملکرد دانه 3/3142، 4/2979 و 3/2967 کیلوگرم در هکتار در شرایط کاشت مطلوب و همچنین 2/1890، 7/1905 و 7/1784 کیلوگرم در هکتار در شرایط کشت تأخیری از عملکرد دانه بالایی برخوردار بوده و در هر یک از دو تاریخ کاشت در گروه آماری یکسان قرار گرفتند.