ارزیابی بیلان انرژی و تحلیل اقتصادی کلزا در استان گلستان

Abstract

<strong>به منظور مقایسه بیلان انرژی و آنالیز اقتصادی تولید کلزا در مزارع آبی و دیم پژوهشی طی سال‌های 92-1390 در استان گلستان انجام شد. جهت دسترسی به اطلاعات مربوط به نهاده‌های ورودی و عملکرد کلزا، پرسش‌نامه‌هایی طراحی شد و توسط 300 کشاورز در 9 شهر استان به صورت چهره به چهره تکمیل شد. نتایج نشان داد که مقدار کل انرژی ورودی در مزارع آبی بیشتر از دیم بود. در هر دو نظام کشت، سوخت گازوئیل و کود نیتروژن به ترتیب بیشترین مقدار انرژی مصرفی را به خود اختصاص دادند. میانگین سهم انرژی‌های تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر از کل انرژی‌های ورودی در هر دو نظام کشت به ترتیب 10 و 90 درصد بود که نشان می‌دهد در هر دو نظام اثر انرژی‌های تجدیدناپذیر در افزایش عملکرد بیشتر از انرژ‌های تجدیدپذیر بود. کارایی مصرف انرژی، بهره‌وری انرژی، انرژی مخصوص و انرژی خالص در مزارع آبی به ترتیب 8/2، 1/0 کیلوگرم در مگاژول، 8/8 مگاژول در کیلوگرم و 9/37436 مگاژول در هکتار و در مزارع دیم به ترتیب 3/3، 1/0 کیلوگرم در مگاژول، 5/7 مگاژول در کیلوگرم و 0/30799 مگاژول در هکتار محاسبه شد. کل هزینه تولید و نسبت فایده به هزینه تولید در مزارع آبی به ترتیب معادل 11081550 ریال در هکتار و 09/2 و در مزارع دیم معادل 8312515 ریال در هکتار و 12/2 بدست آمد. به طور کلی، نتایج نشان داد که تولید کنونی کلزا در استان گلستان به لحاظ مصرف انرژی ناپایدار است، زیرا اتکاء زیاد به منابع انرژی تجدیدناپذیر، آلودگی‌های زیست محیطی و ناپایداری را بدنبال دارد، اگرچه از نظر اقتصادی دارای سود قابل قبولی است.</strong>