بررسی عملکرد، قابلیت انتقال مجدد آسیمیلات ها به دانه و فتوسنتز سنبله ژنوتیپ های گندم دیم با مشارکت کشاورزان

Abstract

به نژادی مشارکتی از سال 1384 در استان کرمانشاه آغاز گردید و تحقیق حاضر بخشی از این برنامه است. دراین پژوهش به منظور ارزیابی 16<br />ژنوتیپ گندم نان از نظر عملکرد دانه، قابلیت انتقال مجدد و قابلیت فتوسنتز سنبله، طرحی در قالب بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار در مزرعه<br />کشاورزان واقع در منطقه ماژین شهرستان ایوان از توابع ایلام در سال زراعی 90 - 89 در شرایط دیم اجرا شد. در این بررسی 13 ژنوتیپ پیشرفته<br />انتخاب شده و سه رقم )سرداری ، آذر 2 و ریژاو (گندم نان به عنوان ارقام شاهد، جمعا" 16 ژنوتیپ در شرایط دیم بررسی شدند. برای اندازه گیری<br />قابلیت انتقال مجدد، قسمتی از روش محلول پاشی با کلرات سدیم 4/ 0 درصد که بافت فتوسنتز کننده را از بین می برد استفاده شد. برای اندازه گیری<br />قابلیت فتوسنتز سنبله نیز 10 روز پس از ظهور سنبله، 6- 5 ساقه با آلومینیوم فویل پوشانده شد و وزن هزار دانه آن ها اندازه گیری شد. از نظر قابلیت<br />انتقال مجدد، ژنوتیپ های 15 )آذر 2(، 13 ، 16 )ریژاو ( و 8 ارقام برتر بودند. ژنوتیپ های 15 )آذر 2(، 16 )ریژاو( و 13 و 7 و 8 با رتبه مشترک 3 نیز از نظر<br />قابلیت فتوسنتز سنبله ارقام برتر بودند. از نظر سرعت رشد اولیه نیز ژنوتیپ های 16 )ریژاو(، 5 و 14 )سرداری( بیشترین رشد اولیه را داشتند. ژنوتیپ<br />9 از نظر عملکرد دانه، بالاترین عملکرد را داشت و نسبت به ارقام شاهد سرداری، آذر 2 و ریژاو به ترتیب 24 ، 41 و 61 درصد برتری داشت. همچنین<br />ژنوتیپ شماره 12 نسبت به ژنوتیپ های آذر 2 و سرداری امتیاز بهتری از کشاورزان گرفته بود. ژنوتیپ 16 )ریژاو( برترین ژنوتیپ از نظر کشاورزان<br />بود. از این ژنوتیپ های برتر می توان در برنامه دورگ گیری به منظور ایجاد نوترکیب های برتر از نظر صفات مرتبط با تنش خشکی استفاده کرد.