توجیه نظریة پیدایی عالم در ترازوی نقد: (مدل سینایی، مدل اشراقی)

Abstract

مقاله‌ای که در پیش روی دارید در پی تبیین دو مدل از مدلهایی است که نظام پیدایی عالم را به تصویر می‌کشند. در حوزة تفکر اسلامی، الگوهای سینایی و اشراقی، نسبت به دیگر الگوهای شده، معروف­تر و درخور توجه بیشتری هستند. گرچه اصل مسألة ارتباط خدا با عالم، خصوصاً درباب پیدایش آن (و نه صرفاً تدبیر آن)، پس از مسألة خدا، مهمترین مسألة فلسفی، به خصوص برای فیلسوفان متأله تلقی می‌شود، اما نویسندگان این مقاله درصددند تا نشان دهند که اتفاقاً ناکامی فیلسوفان در این مسأله بیش از هر مسألة دیگری است و برای اثبات فرض خود به اندیشة دو فیلسوف بزرگ مسلمان (ابن­سینا و شیخ اشراق) که تلاشهایی جدی برای ارائة مدلی نظام­مند از خلقت نموده‌اند، تمسک جسته‌اند. در نهایت پس از تحلیل محتوایی و در حد ظرفیت یک مقاله، برخی از نقدهایی که ممکن است آراء این بزرگان را آسیب­پذیر نماید، مطرح کرده و امر داوری را به خوانندگان واگذار نموده‌اند.