تحولات و خط سیراندیشه اسلامى معاصر

Abstract

نوگرایى در شیوه‌هاى تغییر اسلامى از مسائل بسیار مهم در اندیشه اسلامى است. مهم‌ترین اولویت‌هاى نوگرایى در شیوه‌هاى تغییر عبارتند از: ارائه جاى‌گزین‌هاى اسلامى، نوسازى شیوه‌هاى تغییر اسلامى، آزادى‌ها و حقوق، اختلاف، روابط و گفت‌وگو، دموکراسى، تکثر و ارتباط با دیگران، ارتباط با غرب و اسلامى کردن شناخت. در دهه هشتاد، اندیشه اسلامى به بالندگى شگرفى دست یافت و به توازن دوباره رسید. زمینه‌هاى بروز اندیشه اسلامى جدید را روبه‌رو شدن با مسئله دولت، خیزش‌هاى جهان اسلام، شکل‌گیرى نهادهاى تحقیقى درباره عرصه‌هاى معرفتى اندیشه اسلامى، نشریات تخصصى در حوزه اندیشه اسلامى و بروز نسل تازه‌اى از اندیشوران مسلمان تشکیل مى‌دهد. فقه و اصول، قرآن و تفسیر، اندیشه اسلامى اندیشه انقلابى اسلامى مهم‌ترین زمینه‌هاى فرهنگى اندیشه اسلامى را تشکیل مى‌دهند. پیوند با زمانه، حرکت به سوى نوگرایى، بازنگرى و نقد، آینده‌اندیشى و اعتدال و میانه‌روى مهم‌ترین شاخصه‌هاى اندیشه اسلامى جدید هستند. همچنین حقوق بشر و آزادى‌هاى عمومى، حکومت، دولت و فقه سیاسى، شناخت اسلامى، اجتهاد در فقه و نوگرایى در فرهنگ و ایده تمدن اسلامى معاصر، مهم‌ترین مسائل و چالش‌هاى اندیشه اسلامى جدید را تشکیل مى‌دهند.