طالبان؛ ایران و پاکستان مطالعه سیاست خارجى ایران، پاکستان و عربستان در باره افغانستان از سقوط مزار تاکنون

Abstract

در این گزارش تلاش بر آن است تا ابتدا سیاست خارجى کشورهاى ایران، پاکستان و<br /> عربستان، مؤلفه‏هاى اساسى سیاست‏گذارى و دورنمایى از چشم‏انداز آینده دیپلماسى<br /> آنان در افغانستان مورد مطالعه و بررسى قرار گیرد. از سوى دیگر، از آنجا که روابط<br /> دیپلماتیک کشورهاى فوق به عنوان یکى از فاکتورهاى اصلى در سیاست‏گذارى آنان در<br /> قبال رخدادهاى منطقه، بویژه تحولات سیاسى و نظامى افغانستان، مطرح است طبیعتا<br /> روابط خارجى این کشورها، مناسبات سیاسى و معادلات منطقه‏اى آنان نیز مورد تجزیه<br /> و تحلیل قرار خواهد گرفت. قبل از همه ذکر این نکته لازم به نظر مى‏رسد که روابط خارجى این کشورها در کنار<br /> سایر عوامل، بخصوص در عرصه دیپلماتیک، تابعى از جهت‏گیرى آنان در قضیه<br clear="all" /> افغانستان است. از دیدگاه پژوهشگران سیاسى و عالمان روابط بین‏الملل، دولت‏ها به<br /> عنوان بازیگران صحنه سیاسى تلقى مى‏شوند که با توجه به مسائل اصلى سیاست خارجى<br /> خویش، اعم از عناصر ایدئولوژیکى، اقتصادى و سیاسى تلاش دارند تا با به حداقل<br /> رساندن ناکامى‏شان به حداکثر کامیابى دست یابند؛ امرى که رویارویى و رقابت و گاه<br /> تعارض و تنش را اجتناب‏ناپذیر مى‏سازد. بر این اساس، تعارض بین دولت‏ها که برخاسته<br /> از تعارض در منافع ملى بازیگران است، روابط دیپلماتیک کشورها را شدیدا تحت تأثیر<br /> قرار مى‏دهد. قضیه افغانستان، به عنوان صحنه بازى دیپلماتیک کشورهاى ایران، پاکستان<br /> و عربستان، یکى از محورهاى جدى و تأثیر گذار در سیاست خارجى این کشورها بوده و<br /> ممکن است در صورت عدم مدیریت مناسب، موجبات تنش منطقه‏اى را فراهم آورد و<br /> اخلال در روابط دیپلماتیک این کشورها را به همراه داشته باشد. از این رو، مطالعه جدى<br /> و عمیق این موضوع در شرایط کنونى از اهمیت و حساسیت خاصى برخوردار مى‏باشد<br /> که لازم است سیاست‏گذاران و تصمیم گیرندگان کشورهاى فوق، با توجه به مقتضیات<br /> منطقه‏اى و ضرورت‏هاى جهانى که نیازمند همگرایى و همسویى است، با برخورد<br /> مناسب و منطقى در جلوگیرى از بروز تعارض و تنش‏هاى سیاسى در روابط میان خود،<br /> اهتمام ورزند. پس از این کلیات، در این نوشتار تلاش بر آن است تا ضمن جمع‏بندى و توصیف<br /> سیاست خارجى این کشورها در قبال تحولات افغانستان، روابط دیپلماتیک کشورهاى<br /> مذکور مورد مطالعه و وارسى قرار گیرد. در پرتو چنین مطالعه توصیفى ـ تطبیقى<br /> چشم‏انداز آینده این روابط و سیاست این کشورها در افغانستان، تا اندازه‏اى روشن<br /> خواهد شد.