ارزیابی مدل SWAT2009 در شبیه‌سازی بیلان آبی

Abstract

به‌دلیل افزایش جمعیت و مشکلات عدیده­ای که در برنامه­ریزی منابع آب منطقه سنجابی، واقع در استان کرمانشاه ایجاد شده است، در پژوهش حاضر، به بررسی بیلان آبی در این منطقه با استفاده از مدل SWAT2009، پرداخته شد. بدین منظور، پارامترهای این مدل، با به‌کارگیری لایه­های اطلاعاتی مورد نیاز مدل، در دوره آماری 2004-1995، در حوزه آبخیز سنجابی، با استفاده از برنامه­ SUFI2 حساسیت­­سنجی و واسنجی شد. حساسیت­ پارامترهای جریان با استفاده از معیارهای P-Value و t-Stat در SUFI2 تعیین شد. پس از واسنجی پارامترهای حساس، مدل برای دوره آماری 2007-2005 اعتبارسنجی شد. نتایج ارزیابی مدل SWAT، مقادیر NS (ناش-ساتکلیف)، ضریب تبیین (R²)، خطای نسبی میانگین قدرمطلق (MARE) و درصد تفاوت (D) را به­‌ترتیب برای دوره­ واسنجی معادل 0.78، 0.78، 0.2 و 0.2- و برای دوره اعتبارسنجی برابر با 0.74، 0.86، 0.3 و 0.01 نشان داد. نتایج حاکی از دقت مطلوب مدل SWAT در شبیه­سازی رواناب بوده و کم برآوردی ناچیزی در دوره واسنجی و بیش برآوردی بسیار کم در دوره اعتبارسنجی را نشان می­دهد. بیلان آبی در این مدل، به­صورت مقدار آب موجود در خاک شبیه­سازی شد، به­طوری که بیلان آبی در سال­های 2005 (سال معمولی)، 2006 (سال تر) و 2007 (سال خشک) منفی به‌دست آمد. با این حال، بیلان آبی ماهانه در فصل­های پاییز و زمستان در این سه سال مثبت و در فصل­های بهار و تابستان منفی بوده است. نتایج نشان داد بیشتر هدر رفت آب در این حوضه به­وسیله تبخیر و تعرق صورت می­گیرد.