اثر مهاجرت بر برون‌دادهای علمی: مطالعه موردی پژوهشگران ایرانی در پایگاه ISI

Abstract

هدف اصلی پژوهش، بررسی تأثیر مهاجرت بر برون‌دادهای علمی در میان پژوهشگران ایرانی در بازه زمانی 2001 تا 2013 است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی با رویکرد تحلیل استنادی و وب‌سنجی است. همچنین جامعه مورد مطالعه در این پژوهش، 7000 نفر از نویسندگان ایرانی دارای مقاله در پایگاه ISI هستند که بنابر جدول مورگان حدود 400 نفر از این نویسندگان به‌عنوان نمونه، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که نیمی از مهاجران ایرانی هم‌زمان بین ایران و خارج از کشور فعالیت دارند. همچنین غالب مهاجران ایرانی را مردان تشکیل داده‌اند که مهاجرت خود را از مراکز دانشگاهی به سمت آمریکا آغاز کرده‌اند. سایر یافته‌ها نیز بیان می‌کند که میزان رشد کیفی تولیدات مهاجران با رشد کمی آن‌ها همراه نبوده است. بر این اساس، به سیاست‌مداران توصیه می‌شود تا با نظرسنجی دقیق از پژوهشگران، جریان مهاجرت را به نفع کشور مبدأ و در راستای افزایش کمی و کیفی تولیدات علمی کشور سوق دهند.