رابطه‌ی ادبیات با لغزش‌های زبانی

Abstract

ادبیات بدان گونه که در این مقاله از آن یاد شده، یکی از زیرمجموعه‌های هنر و در زمره‌ی حقیقت و زیبایی به‌شمار می‌رود. این نوع هنری که در فرهنگ ایران و زبان فارسی بیش‌تر به شعر و سروده تعبیر یافته، مانند هر پدیده‌ی دیگری خاستگاهی دارد که در زبان اهل نقد و هنر، به تفصیل مورد کاوش قرار گرفته است. از سوی دیگر اشتباه‌های لپی اصطلاحی است که حدود صد سال پیش با سخنرانی‌های روان‌کاو پرآوازه‌ی آلمانی؛ یعنی فروید به‌صورت نظری رایج گردید. از میان انواع اشتباه‌های لپی، «لغرش‌های زبانی» وجه برجسته‌تری داشت که بیش‌تر مورد توجه فروید واقع شد. این مقاله، ضمن تبیین هر یک از این دو اصطلاح؛ یعنی ادبیات (شعر) و لغزش‌های زبانی، از نظر خاست‌گاه و تعبیر و کارکرد و نقش، سعی‌کرده‌ میان آن دو، پیوندهایی بیابد و آنها را به‌صورت نظری و با مصداق‌های عینی که در سروده‌های شاعران بزرگ ایران یافته‌، تشریح کند.