مزاحمت‌های خیابانی، شکل جدیدی از تجاوز (مطالعه موردی شهر پاکدشت)

Abstract

مقاله حاضر بر پایه داده‌های به دست آمده از یک پژوهش کیفی که با استفاده از روش نظریه مبنایی و بهره‌گیری از تکنیک مشاهده پنهان انجام شده است، با هدف بررسی پدیده‌ای به ظاهر مرضی در جامعه،‏ که عموماً با عنوان «مزاحمت‌های خیابانی» از آن یاد می‌شود،‏ نگاشته شده است. نقطه شروع مقاله ایجاد تمایز میان دو نوع از مزاحمت‌های خیابانی،‏ یعنی مزاحمت‌های کلامی و فیزیکی، بررسی شباهت مزاحمت‌های فیزیکی با پدیده «تجاوز به عنف» و تأکید بر تأثیر زیانبارتر این نوع از مزاحمت‌ها در ایجاد ناامنی و سلب آرامش افراد جامعه و بویژه زنان است. بنابراین،‏ هدف اصلی نویسنده ارائه توصیفی نسبتاً دقیق از پدیده «مزاحمت‌های خیابانی فیزیکی» و ارائه تبیینی عقلانی از علل بروز این پدیده است. در بخش یافته‌های تحقیق، پدیده مزاحمت-های خیابانی فیزیکی در قالب مقولاتی از جمله سیمای عاملان، سیمای قربانیان، شرایط بروز پدیده، عوامل فردی و عوامل اجتماعی مؤثر بر بروز و تداوم پدیده به توصیف ابعاد و زوایای پنهان پدیده مورد نظر پرداخته شده است. طبق یافته‌های تحقیق، مزاحمت‌های خیابانی فیزیکی در مراحل اولیه به عنوان پاسخی به نیاز جنسی و یا نوعی واکنش به برخی محدودیت‌ها در جامعه بروز می‌کند. این رفتارها در مراحل بعدی در اثر تکرار شکل عادت به خود گرفته و رفته رفته به جزئی از زندگی فرد تبدیل می‌شوند، و در نهایت موجب شکل‌گیری پدیده‌ای می‌شود که عموماً با عنوان بیماری یا ناهنجاری جنسی از آن یاد می‌شود، یعنی تمایل به ارضاء غرایز جنسی از طرق غیرطبیعی. محدودیت‌های اجتماعی، فرصت‌های یادگیری، ناشناختگی و کنترل اجتماعی عوامل اجتماعی هستند که در تعامل با عوامل فردی یاد شده موجبات بروز و تداوم پدیده مزاحمت‌های خیابانی فیزیکی را فراهم می‌آورند