بررسی تحلیلی تمایز عادت و ملکه از دیدگاه ملاصدرا در پرتو مقایسه با حکمت مشاء

Abstract

div style=text-align: justify;span style=font-size:11ptspan style=line-height:115%span style=direction:rtlspan style=unicode-bidi:embedspan style=font-family:quot;Calibriquot;,sans-serifspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:blackدر فلسفه مشاء ملکات نفسانی به عنوان حالتی تلقی می‌شوند که /span/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;صدور رفتار از آنها با سهولت تحقق می‌یابد/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:black؛ از این طریق، مفهوم ملکه در اخلاق، کاربرد پیدا می‌کند و شالوده‌ی اخلاق فضیلت‌گرایانه نزد فیلسوفان مسلمان ریخته می‌شود. در گفتمان مشائی ملکه حالتی است حاصل از تکرار /span/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:blackفعل که این بیان، مرز عادت و ملکه را نشان نمی‌دهد و ملکه را به عادت، فرو می‌کاهد./span/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:black از یافته‌های پژوهش حاضر اینکه از ارسطو تا ملاصدرا تمایزی میان ملکه و عادت یافت نمی‌شود و ملاصدرا اولین فیلسوف مسلمانی است که با فروکاستن ملکه به عادت به مخالفت پرداخته‌است. یکی از مرزهای متمایز کننده عادت و ملکه حالت عارضی عادت بر نفس است درحالی‌که ملکات، اگر راسخ شوند، ذاتی نفس خواهند شد. هدف از پژوهش حاضر نشان دادن این تمایز با تکیه بر نوآوری ملاصدرا /span/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:blackدر تبیین نسبت عادت و ملکه /span/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:blackاست که با /span/span/span/spanspan lang=AR-SA style=font-size:13.0ptspan style=line-height:115%span style=font-family:quot;B Lotusquot;span style=color:blackروش و رویکرد تحلیلی از حیث لوازم منطقی تحقق می‌یابد. /span/span/span/span/span/span/span/span/span/div