فصلنامه علمی – پژوهشی شیعه شناسی

ارسال های اخیر

  • تبیین حضور بن‌مایه‌های هویتی تشیع در تصویر‌سازی نگارۀ کشتی شیعه از شاهنامه طهماسبی 

    لونی, مهدی؛ اقبالی, پرویز,؛ داودی مقدم, فریده (موسسه شیعه شناسی, 2022-09-23)
    از اتفاقاتی که همزمان با تشکیل حکومت صفوی در جامعه ایران رخ داد، پیدایش مفهوم حاکمیت شیعی بود. در این دوران، مذهب تشیع مهمترین بنمایه در شکل‌دهی به هویت ایرانی قلمداد شد؛ که نمود تصویری آن را در هنر و تصویرسازی نگارهای ...

  • قدم صدق حافظ در پیروی از خاندان رسالت (بازخوانی و تحلیل بیت «حافظ اگر قدم زنی در ره خاندان به صدق/بدرقه رهت شود همت شحنه نجف) 

    روحانی, رضا (موسسه شیعه شناسی, 2022-09-23)
    هنر حافظ فقط به صورت کلام و قالب غزل و نگارگری‌های صوری و معنوی او منحصر نمی‌شود، بلکه این صورت زیبا در کمال هماهنگی و همراهی با معانی و مفاهیمِ بلندِ معنایی یا معنوی اوست. تحقیق حاضر با روش و رویکرد معنایی و احیاناً ...

  • بررسی نقش مدائنی در تدوین گزارش‌های تاریخی امامان شیعه«ع» 

    مرادی نسب, حسین (موسسه شیعه شناسی, 2022-09-23)
    مدائنی از مورخان قرن سوم هجری دارای تألیفات بی‌شماری در موضوعات مختلف اجتماعی، فرهنگی و به خصوص تاریخی است، احاطه علمی وی بر رخدادهای تاریخ اسلام و مانند آن سبب شد تا وی بیشترین تألیفات را نسبت به هم‌عصران خود داشته باشد ...

  • شخصیت تاریخی و عرفانی اویس قرنی در متون فارسی 

    مهرآوران, محمود؛ موسوی, نیره سادات (موسسه شیعه شناسی, 2022-09-23)
    یکی از شخصیت‌های مهم شیعی صدر اسلام، اویس قرنی است که در بسیاری از متون تاریخی، صوفیانه، عارفانه، ادبی و اخلاقی زبان فارسی به شخصیت و ویژگی‌های او پرداخته شده است. هدف این نوشتار تبیین چگونگی بازتاب این شخصیت شیعی در متون ...

  • کاربرد شأن عرفی فقها در فقه 

    منتظر قائم, مهدی (موسسه شیعه شناسی, 2022-09-23)
    فقها شئون و جنبه‌های مختلفی دارند و کارهای متفاوتی می‌ توانند انجام دهند، که اصلی‌ ترین آن ‌ها فقاهت است. اینان برای شأن فقاهت خود، که چیزی جز فهم احکام شرعی از ادله نیست، بر ادبیات عربی، اصول فقه، فقه، درایه و رجال احاطه ...

  • هنر مطلوب از منظر اندیشه اسلامی 

    مقدم پور, ناصر؛ بلخاری قهی, حسن (موسسه شیعه شناسی, 2022-09-23)
    هنر مطلوب از منظر اندیشه اسلامی، در واقع تعریف هنر از دیدگاه دین اسلام و تعیین خصوصیات و اهداف آن است و این امر، نیازمند طرح مفاهیم کلی مربوط به اندیشه اسلامی برای تعیین ماهیت هنر در قالب این اندیشه است. بر این مبنا، اصول ...

  • تحقیق در احوال و آثار سادات عریضی یزد 

    کمال الدینی, سیدمحمدباقر (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    سادات عریضی به گروهی از سادات گفته می شود که منسوب به علی عریضی ( ابوالحسن ) از فرزندان امام صادق ع هستند. عریض نام قریه ای است که در نزدیکی مدینه قرار داشته است. فرزند علی عریضی ، احمد شعرانی و فرزند احمد شعرانی، عبدالله ...

  • نقد دیدگاه تطوری بودن عصمت امامان شیعه 

    خلیفه, حسین؛ مودب, سید رضا (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    شیعه در جهان امروز مکتبی است با اندیشه‌های خاص در حوزه امامت، که عصمت از شاخص‌ترین اندیشه‌های آن به شمار می‎‌آید. در دوران معاصر برخی خاورشناسان و محققان جهان اسلام اندیشۀ عصمت امام را محصول قرون دوم و سوم دانسته‌اند که ...

  • رابطه سادات و حاکمیت«مبانی و معیارهای نفوذ سیاسی و اقتدار سادات در حکومت ایلخانان مغول » 

    بحرانی پور, علی؛ حاجی آبادی, فاطمه (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    سادات به‌عنوان‌خاندان‌پیامبر،درتاریخ‌اسلام وایران به‌عنوان گروهی‌متمایز جایگاه‌ویژه‌ای داشتند.انتساب آنها به خاندان پیامبرسبب شدکه‌درمیان جامعه‌ی‌ایران نیزمورداحترام قرارگرفتند.باشکل‌گیری نهادی بنام نقابت،سادات به صورت ...

  • راهبرد شیعیان در مواجهه با نهادهای قدرت در دو قرن پایانی خلافت عباسی 

    یعقوبی, محمد طاهر (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    دو قرن پایانی خلافت عباسیان دوره ای همراه با تحولات مهم و همچنین متفاوت برای شیعیان بود. از نیمه قرن پنجم بخش مهمی از سرزمین های اسلامی تحت سلطه سلجوقییان و سپس خوارزمشاهیان قرار گرفت. سلجوقیان پیرو و مدافع اهل سنت بودند، ...

  • پیامدهای سیاسی آئین پیاده‌روی اربعین 

    میرزازاده, فرامرز (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    آئین‌ها جزئی از فرهنگ هر جامعه است که در خود تفاوت دیدگاه‌ها نسبت به جهان هستی و شیوه زیست را حمل می‌کند. تفاوت موجود در برداشت شیعه و سنی از جانشینی پیامبر اسلام (ص) دو فرهنگ متفاوت زندگی را پرورش و گاهی مواقع در مقابل ...

  • نخلگردانی؛ روایت مردمی- اجتماعی هنرمندانه‌ از مرگ 

    زارع زاده, فهیمه؛ رهبرنیا, زهرا (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    "نخلگردانی" بیانگر وجهی از تاریخ دینی شیعیان بوده و صورت نمایشی اعتقادات مردم ایران از رخدادی واقعی- تاریخی در حوزه حیات مرگ قدیسان دین است. بررسیها بیانگر آنست که: اگرچه آئین نخلگردانی ظاهراً در اجرای مشارکتی خویش، مفهوم ...

  • تشیع عرفانی و تأثیر آن بر ظهور صفویه 

    جلالی شیجانی, جمشید (موسسه شیعه شناسی, 2018-06-22)
    صفویان نخستین سلسله‌ی حکومتی ایران بودند که توانستند ترکیبی پررنگ و نتیجه‌بخش بین تصوّف و تشیّع ایجاد نموده و شالوده‌‌ی حکومت خود را بر آن قرار دهند. در پیدایش و قدرت‌یابی صفویه، علاوه بر تشیّع و تصوّف و پیوند آن دو، مسألۀ ...

  • واکاوی رویکرد شیعه ‌پژوهی هاینس هالم 

    ثنائی, حمیدرضا؛ کشیک‌نویس رضوی, سید کمال (موسسه شیعه شناسی, 2022-06-22)
    هاینس هالم، شیعه‌شناسان برجسته آلمانی، در اواخر سده 20م پژوهش‌های چشمگیری درباره تشیع، به‌ویژه شکل‌گیری عقاید و تحولات تاریخی‌ آن تا شکل‌گیری انقلاب ایران در سال 1357انجام داده است. پس از ترجمة این آثار به زبان‌های فارسی ...

  • زمینه‌های دینی درگرایش هندوها به تشیع در قلمرو سلاطین اَوده 

    کریم خانی, منا (موسسه شیعه شناسی, 2022-06-22)
    بخش­های شمال شبه قاره در سده­های 12 و 13ق تحت فرمانروایی سلسله­ای از حاکمان شیعی، موسوم به «سلاطین اَوده» قرار داشت که قلمروی را مستقل از گورکانیان اداره می‌کردند. از ابتدای استقرار تشیع به وسیله کارگزاران امام علی7 در ...

  • کارکرد اجتماعی مهاجرت در تاسیس دولت شهر قم و تأثیر آن در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری 

    احدی قورتولمش, ابراهیم؛ سپهری, محمد (موسسه شیعه شناسی, 2022-06-22)
    تکاپوی جریان تشیع تا قرن چهارم با روندی نسبتاً رو به اقبال در جغرافیای شرق خلافت ‌اسلامی (ایران) مواجه شد. تداوم مهاجرت سادات علوی به نواحی گوناگون این سرزمین و حضور توده‌ها‌ی جمعیتی شیعه، علما و شخصیت‌های تأثیرگذار در این ...

  • شیعیان و دانش قرائت در سه قرن نخست 

    اثباتی, اسماعیل (موسسه شیعه شناسی, 2022-06-22)
    دانش «قرائت» یکی از علومی است که درباره قرآن در میان مسلمانان شکل گرفت و به مرور زمان گسترش زیادی یافت. اهمیت قرآن نزد مسلمانان موجب اهمیت یافتن علوم مربوط به آن شد و علم قرائت هم از این قاعده مستثنا نیست. نقش شیعه در این ...

  • تکمیل و تصحیح مقادیر صفات چهارده معصوم علیهم‌السلام منطبق با استانداردهای وب معنایی 

    کریمی, رضا؛ محمدی استانی, مرتضی؛ نصیری, محمدرضا (موسسه شیعه شناسی, 2022-06-22)
    هدف این پژوهش تکمیل و تصحیح مقادیر صفات چهارده معصوم به مثابه موجودیت شخص در فرانمای تولید داده‌های ساختارمند متناسب با بافت اطلاعاتی ایرانی - اسلامی به منظور گسترش و حضور تشیع و امامان معصوم در وب‌معنایی است. فرانمای ...

  • تشیع؛ عدالت و جهان میهن گرایی اخلاقی 

    میرموسوی, سیدعلی (موسسه شیعه شناسی, 2022-06-22)
    در جهان کنونی اهمیت «دولت - ملت» به منزله اصلی‌ترین واحد سیاسی، رو به کاهش، و گرایش به جهان‌وطنی روبه افزایش است. «جهان‌میهن­گرایی» در تمایز با ملی‌گرایی، به فراتر رفتن از عنصر «ملیت» در تعریف «هویت» و مرزبندی انسان‌ها و ...

  • اربعین امام حسین(ع) و جریان بازگشت اهل‌بیت به کربلا 

    محسنی, محمدسالم (موسسه شیعه شناسی, 2023-05-22)
    از چهلمین روز شهادت امام حسین× در فرهنگ شیعه به عنوان «اربعین» یاد می‌شود و شیعیان و محبان اهل‌بیت در این روز به زیارت آن حضرت می‌روند. نخستین کسی که در اربعین اول به زیارت سیدالشهداء× در کربلا رفت، جابر بن عبدالله انصاری ...

View more