فصلنامه علمی – پژوهشی شیعه شناسی

ارسال های اخیر

  • امکان سنجیِِ کثرت گراییِ و شمول گراییِ مذهبی از منظر امامیه 

    خیابانی, رضا؛ شریعتمداری, حمیدرضا (موسسه شیعه شناسی, 2020-12-21)
    در باب حقانیت و نجات ، سه دیدگاه را می توان در ادیان نشان داد: انحصارگرایی، شمول گرایی و تکثر گرایی، در این مقاله در پی واکاویِ هرکدام از این سه نظرگاه اما نه نوع دینیِ آنها، که نوع مذهبیِ شان، آن هم از منظر امامیه هستیم. ...

  • مضامین شیعی در کاسه های فلزی دوره صفوی 

    عموئیان, فروغ (موسسه شیعه شناسی, 2020-12-21)
    واکاوی هنر فلزکاری در عهد صفویه فرآیندی چند لایه و چند سویه است که با مطالعه و تفکیک لایه های مختلف، اجتماع، مذهب، سیاست و اقتصاد به زیرساخت های سنت و باورها و شعائر و مولفه های مذهب در بین ایرانیان می توان رسید. این پژوهش ...

  • فشرده سازی تاریخ تشیع در ترکیب بندی از نظیری نیشابوری 

    موحدی, محمدرضا (موسسه شیعه شناسی, 2020-12-21)
    نظیری نیشابوری شاعر شهیر قرن دهم – یازدهم هجری به رغم آنکه در موطن خود، نیشابور و نیز در دوران مهاجرت به هندوستان،در میان مسلمانان اهل سنت می زیست و حرمت اعتقادات برادران مسلمان خود را پاس می داشت،اما همواره بر عقاید شیعی ...

  • بررسی و نقد دیدگاه هالم در مسأله پیدایش شیعه و تشیع 

    موسوی, سیده منا (موسسه شیعه شناسی, 2020-12-21)
    هاینس هالم از جمله مستشرقینی است که در معرفی شیعه و منشأ پیدایش آن، دو نکته از او مغفول مانده است. تمایز مفهومی شیعه و تشیع؛ و تعدد اصطلاح و مصداق شیعه. طبیعتا این تفاوتها منشأهای گوناگونی را به دنبال خواهند داشت. نوشتار ...

  • نقد نظریه بوکلی درباره روایات دیدارهای امام صادق(ع) با منصور عباسی 

    سرباز, زهرا؛ نقی زاده, حسن (موسسه شیعه شناسی, 2020-12-21)
    این مقاله در صدد نقد نظریه بوکلی درباره روایات دیدارهای امام صادق(ع) با منصور عباسی است. آقای بوکلی، نویسنده مقاله « ریخت شناسی و مفاد بعضی از روایات شیعه امامی » ، بخشی از روایات مربوط به مواجهه امام صادق(ع) و منصور عباسی ...

  • بررسی تطبیقی مراحل شکل گیری و عوامل پیدایش سازمان وکالت امامیه و سازمان دعوت اسماعیلیه 

    شریفی, جعفر (موسسه شیعه شناسی, 2020-12-21)
    سازمان های وکالت امامیه و دعوت اسماعیلیه دو نهاد سری بودند که هرکدام با هدف انتشار و استمرار فعالیت های عقیدتی،سیاسی و تبلیغی خود در نواحی متعدد سرزمین های اسلامی و در چارچوب برنامه ای منظم و سازمان یافته ، با محوریت امامان ...

  • نقش بربرهای کتامه در تأسیس و تضعیف دولت فاطمیان 

    موسوی, سید ناصر؛ چلونگر, محمد علی؛ اعرابی هاشمی, شکوه السادات (موسسه شیعه شناسی, 2020-09-22)
    فاطمیان (297-567 ق) خلفای شیعی بودند که پس از دوره‎ای فعالیت‌های تشکیلاتی مخفی توسط سازمان دعوت اسماعیلیان و با استفاده از ظرفیت‎های موجود در میان قبایل بربر شمال افریقا، دولتی تشکیل دادند و با فتح مصر و بنای شهر قاهره، ...

  • جامعه امامیه و شیوه‌های اثبات امامت در دوره امام حسن عسکری 

    امرائی, ایوب؛ فلاح زاده, احمد (موسسه شیعه شناسی, 2020-09-22)
    جامعه امامیه در سده سوم هجری، تحت‌ تأثیر میراث روایی و اجتماعی دوره ائمه پیشین و چالش‌های پیش‌آمده در سامرا، با مشکلات فراوانی در معرفی و پذیرش امامت روبه‌رو شد. بخشی از این موارد را باید در طبقه‌بندی اجتماعی، نوع دست‌رسی ...

  • بررسی و تحلیل ابعاد سیاسی - اجتماعی جنبش شیعی علویان طبرستان (243-308ق) بر پایه نظریه کنش جمعی چارلز تیلی 

    روحی پرکوهی, فاطمه؛ بهروزی, مهرناز؛ سپهری, محمد (موسسه شیعه شناسی, 2020-09-22)
    برپایی حکومت علویان، مهم­ترین رویداد سیاسی بود که پس از ورود اسلام به ایران در طبرستان شکل گرفت. کاربست نظریة «کنش جمعی» از چارلز تیلی که به انقلاب­ها و حرکت­های اجتماعی می­پردازد، در ارائة خوانشی جدید از این جنبش تأثیرگذار ...

  • واکاوی روابط فضل بن سهل با امام رضا 

    شاهرخی, سید علاالدین (موسسه شیعه شناسی, 2020-09-22)
    چگونگی ورود و سپس اقامت علی بن موسی الرضا در مرو، پایتخت خلافت اسلامی در دوران خلافت مأمون عباسی، موجب طرح فرضیه‌های مختلف به‌ویژه با محوریت برخی شخصیت‌های مهم آن دوران است. فضل بن سهل ملقب به ذوالریاستین در جریان ولایت‌عهدی ...

  • تصویر فضای کربلا و درجه‌ ارجاعیت آن در سه پرده‌ عاشورایی نقاشان شیعی بر مبنای نقدجغرافیایی برتران وستفال 

    بلخاری قهی, حسن؛ عظیمی, ندا (موسسه شیعه شناسی, 2020-09-22)
    مسأله‌ این پژوهش، تبیین قابلیت‌های نقدجغرافیایی در مطالعه‌ تأثیر فضای کربلا در شکل‌گیری اثر هنری است. فضا ـ زمان و ارجاعیت، از اصول نظری این نقد به شمار می‌آیند. ارجاعیت نیز به ارتباط میان فضای واقعی و بازنمایی آن در اثر ...

  • بررسی و واکاوی نقش آصفجاهیان در حفظ و گسترش فرهنگ ایرانی - شیعی در دکَن 

    محمدی, حسین (موسسه شیعه شناسی, 2020-09-22)
    از زمان تشکیل اولین و آخرین حکومت مسلمان در جنوب شبه‌قاره هند (دکن)، - بهمنیان (748-۹۳۴ق) و آصفجاهیان (1137-۱۳۶۸ق) - این منطقه بیش از ششصد سال کانون فرهنگ ایرانی و شیعی گشت. خاندان آصفیه، آخرین حکومت شیعی بودند که حدود ۲۳۴ ...

  • نادرشاه افشار در بارگاه احمدی (شاه‌چراغ) 

    فروزانی, سید ابوالقاسم؛ فروزانی, سید ابوالقاسم (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    در سال 1139‌ق نادر قلی بیگ افشار به شاه‌طهماسب دوم صفوی (فرزند شاه سلطان حسین) پیوست و خراسان را به نام آن پادشاه، از تصرّف ملک محمود سیستانی خارج ساخت. از همان هنگام، نادر زمام امور حکومت شاه‌طهماسب دوم را به دست گرفت. ...

  • محمود گاوان وزیر گم‌نام شیعی در دکن 

    عالمی, خدیجه؛ عالمی, خدیجه (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    محمود گاوان، وزیر برجستة ملوک بهمنی، از خانوادة اشرافی گیلان بود. پس از توطئه و دسیسه‌چینی برخی امرای گیلان علیه او، به دکن مهاجرت کرد و پس از مدت کوتاهی به دربار بهمنیان راه یافت. او با نشان دادن نبوغ نظامی و سیاسی خویش، ...

  • علویان سوریه از شکل‌گیری تا قدرت‌یابی 

    کاظمی, مسعود اخوان؛ کاظمی, مسعود اخوان؛ ویسی, سارا؛ ویسی, سارا (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    علویان از جمله فرق شیعی هستند که به دلیل ستم‏ها و اهانت‏هایی که به‌ویژه در دوران حاکمیت عثمانیان از جانب اهل‌سنّت متحمل ‏شدند، تا قرن‏ها در قلعه‏های کوهستانی سوریة کنونی به‌طور مخفیانه و در شرایط نامطلوب اجتماعی و اقتصادی ...

  • شیعیان و فرصت‌ها و چالش‌های حضور آنان در آفریقا 

    حسینی, سیده مطهّره؛ حسینی, سیده مطهّره (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    قارة آفریقا یکی از بزرگ‌ترین قاره‌های مسلمان‌نشین زمین است. شیعیان نیز از نخستین سال‌های آغازین اسلام، به آفریقا کوچیده‌اند و در طول سده‌ها، در بخش‌های گوناگون این قاره حضور داشته‌اند. در این مقاله، چگونگی حضور شیعیان در ...

  • «کاهش نفوذ اجتماعی روحانیت در ایران» الگویی برای بررسی 

    شجاعی زند, علیرضا؛ شجاعی زند, علیرضا (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    مطالعة کاهش نفوذ اجتماعی روحانیت، که در برخی گزارش‌ها و تحقیقات به مثابة یک واقعة محقق، بدان تصریح شده، مستلزم در اختیار داشتنِ الگوی جامعی است که تمامی عوامل مستقیم و غیرمستقیم مؤثر بر کاهش را در سطوح گوناگون و در ترکیب ...

  • غالیان و تأثیر برخی اقدامات آنان بر فرهنگ قرآنی شیعه 

    رستمی هرانی, علیرضا؛ رستمی هرانی, علیرضا؛ مؤدّب, سید رضا؛ مؤدّب, سید رضا (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    در سخنان اهل‌بیت و دانشمندان شیعه، بسیار مشاهده می‌شود که نسبت به خطر غالیان، اقدامات و افکارشان هشدار داده و برخی از رهبران ایشان به مردم معرفی شده‌اند. اما متأسفانه با وجود تلاش‌های اهل‌بیت و دانشمندان شیعه در برخورد ...

  • فقه سیاسی و نظریه «دولت» 

    حقیقت, سید صادق؛ حقیقت, سید صادق (موسسه شیعه شناسی, 2012-06-21)
    «فقه سیاسی» دانش مهم و معتبری است که حجم اصلی تمدن اسلامی در حوزة اندیشة سیاسی را به خود اختصاص داده است. فقه سیاسی بخشی از فقه محسوب می‏شود که قادر است احکامی هنجاری دربارة وظایف سیاسی افراد (و نهادها) از حیث احکام وضعی ...

  • ردّیه‌های تاریخی علیه شیعه نقد و بررسی «منهاج السّنة النّبویه» 

    الویری, محسن؛ الویری, محسن؛ حسین‏ پور, سیدعلی؛ حسین‏ پور, سیدعلی (موسسه شیعه شناسی, 2012-12-21)
    با توجه به اینکه بسیاری از افکار وهّابیان در اندیشه‏های ابن تیمیه (728ق) ریشه دارد، به نظر می‏رسد نقد عالمانه و غیرجانب‌دارانة آراء ابن تیمیه می‏تواند دریچه‏ای به سوی تفاهم مذهبی در امّت اسلامی و کنار رفتن اوهام سست‏بنیاد ...

View more