رهیافت تمدنی به انتصاب امام در غدیر خم

Abstract

در ‌شناخت و تحلیل محتوایی آنچه در غدیرخم روی داد، راه‌های فراوانی پیموده شده و شیعه در این میان، آن را به دیده مذهبی نظر کرده و به طور طبیعی فراتر از محاسبه‌های بشری و نگره‌های سیاسی اجتماعی نشانده‌است، اما در عین حال این پرسش اذهان جستجوگر را به خود مشغول می‌دارد که این واقعه با عقل اندیشی و اراده‌گری ‌حقوق‌اندیشان بشری، ‌نه تکلیف مدار، چگونه قابل جمع است و با چه الگوی سیاسی قابلیت دفاع دارد. این پژوهش می‌کوشد تا با روش بینارشته‌ای فلسفه سیاسی و تاریخ و از منظر تمدنی به این پرسش محوری پاسخ دهد که چگونه اقدام رسول خدا9 برابر آن چه شیعه باور دارد، ‌با حقوق سیاسی اجتماعی مسلمانان سازگار است؟ در این پژوهش نشان داده شد که نصب امام علی7 در غدیر خم متناسب با نیاز جامعه اسلامی به حاکم / جانشینِ حکیمی بود تا بتواند جامعه ‌مسلمانی را به سوی ارزش‌های اسلامی کشانده و در تداوم اقدام‌های ‌نبوی، یعنی آزاد‌سازی انسان‌‌از قید و بندها، توسعه اراده‌گری، گسترش عدالت و آزادی آدمیان پیش ببرد.