طراحی مدل خط مشی گذاری کارآفرینانه برای تامین مالی پایدار نظام سلامت ایران (مطالعه مورد; نظام سلامت استان کردستان)

Abstract

هدف: مطالعه حاضر بـا هـدف طراحی مـدل خط مشی گذاری کارآفرینانه برای تامین مالی پایدار نظام سلامت ایران صـورت گرفتـه اسـت.روش: تحقیق حاضر به لحاظ فلسفه پژوهش از نوع عملگرایی و برحسب هدف کاربردی و همچنین از لحاظ ماهیت یک مطالعه پیمایشی است و به لحاظ روش پژوهش آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی می­باشد. رویکرد بخش کیفی تحلیل مضمون بود که از طریق مصاحبه با خبرگان و انجام کدگذاری صورت پذیرفت. برای سطح بندی و رتبه بندی عوامل و تعیین ابعاد، مولفه­ها و نوع متغیرها و همچنین بررسی روابط بین متغیرهای مدل، تعیین شدت روابط و شناسایی تأثیرگذاری و تأثیرپذیری معیارها از روش ترکیبی ISM-DEMATEL استفاده شد. برای تعیین وضعیت موجود کارآفرینی خط مشی از نظر مولفه­های مدل از پرسشنامه در بخش کمی استفاده شد. همچنین در این پژوهش به منظور مرور سیستماتیک مبانی و پیشینه پژوهش از روش 8 مرحله­ای ژیائو و واتسون استفاده شده است. بخش کیفی جامعه آماری مورد نظر شامل 15 نفر از خبرگان آشنا به موضوع پژوهش (صاحب منصبان سیاسی ، اجرایی و دانشگاهی آشنا به موضوع خط مشی گذاری و تأمین مالی نظام سلامت) و جامعه آماری بخش کمی شامل مدیران ارشد تأمین مالی سطوح مختلف نظام سلامت در استان کردستان حدود 200 نفر بود و حجم نمونه با در نظر گرفتن فرمول کوکران تعداد 127 نفر از مدیران نظام سلامت استان کردستان تعیین شد. ابزار گردآوری داده شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته (در بخش کیفی) و پرسشنامه محقق ساخته (در بخش کمی) بود.یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر موجب شناسایی 12 عامل موثر بر طراحی مدل خط مشی گذاری کارآفرینانه برای تامین مالی پایدار نظام سلامت ایران در 9 سطح و 4 دسته، شامل 1. عوامل پیوندی (هوشمندی، مسئولیت پذیری، اثربخشی)، 2. عوامل مستقل (شفافیت، بینش اقتصادی کلان، فرهنگ کارآفرینانه، چشم انداز استراتژیک)، 3. عوامل خودمختار (حکمرانی و عملکرد کارآفرینانه) و 4. عوامل وابسته (پاسخگویی، فراگیری و اخلاق) شد.نتیجه: نتایج پژوهش نشان می دهد که در همه متغیرهای بررسی شده بین وضعیت فعلی و وضعیت مطلوب اختلاف معنا داری وجود دارد و در برخی از شاخص­ها از جمله فراگیری، حکمرانی، مسئولیت پذیری و کارایی و اثربخشی این فاصله بیشتر می­باشد. لذا پیشنهاد می­گردد که برای تأمین مالی پایدار نظام سلامت از مولفه های خط مشی گذاری کارآفرینانه استفاده گردد. همچنین در تحقیق حاضرمبتنی بر یافته­ها، متغیرهای پیوندی (هوشمندی، مسئولیت پذیری، کارایی و اثربخشی) دارای قدرت نفوذ و وابستگی بالایی می­باشند، بنابراین اثرگذاری و اثرپذیری این متعییرها بسیار بالاست و هر تغییر جزیی در این متغیرها منجر به ایجاد تغییرات اساسی در سیستم می­ شود. همچنین متغیرهای مستقل (شامل: شفافیت، بینش اقتصادی کلان، فرهنگ کارآفرینانه، چشم انداز استراتژیک) از قدرت نفوذ بالا و وابستگی پایینی برخوردارند، لذا تاثیرگذاری بالا و تاثیرپذیری کم از ویژگی­های آنهاست. بنابراین می­توان نتیجه گرفت با تمرکز بیشتر بر این متغییرها که متغییرهای کلیدی تحقیق حاضر می­باشند، امکان دستیابی سریعتر به اثرات مثبت و سازنده در نظام خط مشی گذاری کارآفرینانه برای تامین مالی پایدار نظام سلامت ایران میسر است.