بررسیاثر عصاره الکلی درمنه کوهی بر تشنج ناشی از پنتیلن تترازول درموش­های سوری نر

Abstract

گونه­ های مختلف جنس درمنه به عنوان دارو در درمان برخی از بیماری ­ها در بررسی­ های فیزیولوژیک و فارماکولوژیک به کار می­ رود. با توجه به این­که گونه درمنه کوهی دارای مقادیر زیادی اسانس از گروه ترپنوئید خصوصاً لاکتون­ های سزکویی­ ترپن و کتون­ های مونوترپن با طیف وسیعی از فعالیت­ های بیولوژیک می­ باشد، می­تواند برخی از عملکردهای فیزیولوژیک بدن را تحت اثرقراردهد. در این تحقیق اثر عصاره الکلی درمنه کوهی بر تشنج ناشی از پنتیلن تترازول (PTZ) مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه از موش­های سوری نر نژاد NMRIبا وزن 28-22 گرم استفاده شد. حیوانات به سه گروه کنترل (دریافت­کننده سالین)، شم (دریافت­کننده سالین و کمک حلال تویین20 یک درصد) و تجربی تقسیم شدند. گروه تجربی شامل سه زیرگروه بود که موش­ها دوز­های 5، 25/6 و 5/7 میلی­گرم بر کیلوگرم عصاره گیاه را به همراه کمک حلال تویین 20 (1 درصد) و سالین دریافت کردند. روش القاء صرع به این ترتیب بود که 20 دقیقه پس از تزریق درون صفاقی مقادیر فوق، کلیه گروه­ها به میزان 80 میلی­گرم بر کیلوگرم پنتیلن تترازول نیز به همین روش دریافت کردند. نشانه­ های تشنجی طی مدت 20 دقیقه مورد ارزیابی قرارگرفتند. داده­ها توسط ANOVAیک طرفه مورد تجزیه و تحلیل آماری قرارگرفتند. مقایسه آماری نشان داد که عصاره درمنه کوهی در دوز 5/7 میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بطور معنی­ داری زمان لازم برای شروع مرحله 2 و 5 را با (05/0P ) تسریع کرد و در همین دوز امتیاز تشنجی را بطور معنی­داری در مقایسه با گروه شم (01/0P ) و گروه دریافت­کننده عصاره با دوز5 میلی­ گرم (05/0P ) افزایش داد. همچنین دوز­های 25/6 (05/0P ) و 5/7 (01/0P ) بطور معنی­داری ورود به مرحله 5 را افزایش دادند. از طرفی میزان مرگ و میر بطور وابسته به دوز افزایش پیدا کرد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که عصاره الکلی درمنه کوهی در فصل رویشی گیاه تشنج ناشی از پنتیلن تترازول را بطور وابسته به دوزوزمان افزایش می­دهد. به نظر می­رسد وجود برخی مواد مثل سانتونین که جزو لاکتون­های سزکویی­ترپن می­باشد و یا وجود برخی مونوترپن­های کتونی مثل کامفور و سینئول با کاهش آزادی کاتکولامین­ها از طریق مهار غیررقابتی گیرنده­های استیل کولینی موجب این امر می­ شوند.