بازخوانی فرم حیاط و فضاهای وابسته‌ی آن با استفاده از دستور زبان شکل در معماری " نمونه موردی صد خانه دوره قاجار شهرکاشان "

Abstract

عوامل متعددی در شکل‌گیری فضاهای مسکونی وجود دارند که در تمامی آن‌ها حفظ روابط فضایی مهم و تاثیر گذار می‌باشد.در این پژوهش سعی بر آن شده است که در صد خانه قاجاری کاشان روابط فضاهای باز و بسته و نیمه‌باز را با استفاده از دستور زبان شکل شناسایی کند و بر اساس این روابط بتواند به طراحی‌های متعدد برسد. دستور زبان های شکلی سیستم های تولید کننده ای هستند که بر پایه مجموعه ای از قاعده های شکلی به زایش طراحی منجر می‌شوند. به عبارت دیگر یک دستور زبان شکلی شامل قاعده های شکلی و موتور زاینده‌ای است که از یک شکل پایه شروع شده و مکررا قاعده ها را انتخاب و پردازش می‌کند. دستور زبان شکلی دارای دو بعد تحلیل و طراحی می‌باشد. در بعد طراحی با به کارگیری دستور زبان پارامتری ، به طراحی‌ می‌انجامد.در صد خانه بررسی شده شهر کاشان که متعلق به دوره قاجار می‌باشند ،سه فضا از خانه‌ها انتخاب می‌شوند که عبارتند از:" حیاط(فضای باز)، فضای بسته و ایوان". دلیل انتخاب این سه عنصر، حضور این عناصر در صد پلان بررسی شده توسط نگارندگان می باشد. بر مبنای این سه عنصر، پلان ها شامل سه حالت :" یک حیاطه، دو حیاطه، مجموعه ای"می‌شوند. روابط فضایی به وسیله الگوریتم ها و قوانین سازنده تعریف شده و شکل های پایه و نیز به دنبال آن مجموعه‌ای از قوانین،در دستورزبان شکل وارد می‌شوند. در واقع با مجموعه‌ای متشکل از تعداد متناهی قاعده و شکل، امکان تولید تعداد نامتناهی راه حل طراحی را فراهم می‌شود. تفسیر خانه‌های سنتی شهرکاشان به وسیله دستور زبان شکل منجر به ایجاد طرح ‌های جدیدی می‌شود که در درخت تصمیم گیری، نمایش داده شده است. هدف از انجام این پژوهش نیل به زبان خانه‌های سنتی کاشان و طراحی جدید با استفاده از دستور زبان شکل می‌باشد.