ماهیتِ دَورِ هرمنوتیکیِ فهم، در زیبایی‌شناسیِ تأویلِ عکس

Abstract

چکیده<br /> در هرمنوتیکِ کلاسیک، فرایندِ فهم، عملی ذهنی است که به وسیلهی آن، تجربه ی انسان زنده درک می شود. فهم، گشاینده ی جهانِ خود و دیگران، به روی ماست. به بیان هایدگر اما، فهم، قدرتِ درک امکان های خود شخص است برای هستی و در متن زیست جهانی که وی در آن زندگی می کند. چگونگیِ حصولِ به فهم، لایه های فهم و مساله ی حلقوی بودنِ فهم، دغدغه ی متألهین هرمنوتیک و هستی شناسان بوده است. در این میان رولان بارت در آخرین کتاب خود اتاق روشن، در فهمی که از عکس به مثابه متن به دست می دهد، بنیانِ هستندگیِ متنِ عکس را در حلقه ی دوارِ رجوعِ مخاطب و متنِ زیسته اش، و ارتباطِ دیالکتیکیِ حلقوی میان مخاطب ویژه ی عکس، متنِ عکس و سنتی که مخاطب و عکس از آن برخاسته اند، می داند. حلقوی بودنِ فهم، یکی از نکاتِ مهمی است که در هرمنوتیک شلایر ماخر مطرح می شود و امروزه به حلقه ی هرمنوتیکی شهرت دارد. شلایر ماخر که در تاریخ فلسفه از وی به عنوان پدر هرمنوتیک مدرن یاد می شود، حلقوی بودن فهم را برای توصیفِ فهمِ متون ارایه داد. در حالی که بعدها، مارتین هایدگر و شاگردِ بزرگش، هانس گئورگ گادامر، در نظریه ی هرمنوتیکی خود، مسئله را مختص به فهمِ متون نمی دانستند، و این حلقه را به اصل بنیادینِ فهمِ بشر از ماهیت و وضعیتِ خویش بسط و گسترش دادند.<br /> حلقه ی هرمنوتیک، در کل به توصیفِ این نکته می پردازد که چگونه جزء و کل، در فرایندِ فهم و تفسیر، به صورتی حلقوی به یکدیگر مربوط اند: فهمِ اجزاء برای فهمِ کل ضروری است، در حالی که برای فهمِ اجزاء، باید کل را درک کرد. <br /> مقاله ی حاضر، بر پایه ی متنِ اتاقِ روشن، به بررسیِ ماهیتِ دورِ هرمنوتیکیِ فهم در تأویلِ آثارِ عکاسی پرداخته و سعی در واکاوی بازنمودهای دور فهم در متنِ عکس را دارد.