عوامل پس زمینه تحولات معماری معاصر ایران در دوران پهلوی دوم و مقایسه تطبیقی آن با ترکیه

Abstract

تحولات معماری و شهرسازی در هر سرزمین بازتاب عوامل پس زمینه اجتماعی و سیاسی و فرهنگی آن به شمار می‌رود. از سوی دیگر دستیابی به درک صحیحی از جایگاه معماری معاصر هر سرزمین در عرصه جهانی بدون شناخت از تحولات معماری معاصر سرزمین‌هایی دارای اشتراکات فرهنگی‌، دینی‌،‌ منطقه‌ای و سیاسی با آن سرزمین امکان‌پذیر نخواهد بود‌. در حالی که دوران پهلوی دوم در ایران ‌منشأ تحولات گسترده‌ای به شمار می‌رود‌،‌ در منطقه ‌خاورمیانه و در سال‌های معاصر این دوران (1940 تا 1980) جریان‌های سیاسی و اجتماعی و به تبع آن معماری در کشور ترکیه با پس زمینه مشابهی با ایران در حال شکل‌گیری بود‌.<br /> از این رو این پژوهش در صدد است با شناسایی عوامل تأثیرگذار بر معماری در ایران و ترکیه به مقایسه تطبیقی تحولات معاصر معماری در دو کشور بپردازد. در این تحقیق تفاوت‌ها و شباهت‌های موجود در عوامل زمینه‌ساز و نیز تحولات معماری در دو کشور مورد پرسش قرار گرفته است. ‌‌همچنین سعی شده از این طریق، زمینه مقایسه تطبیقی تحولات معماری معاصر دو کشور فراهم شود‌. جهت تسهیل مقایسه‌،‌ سه دوره زمانی قرین در ایران و ترکیه ‌براساس تحولات اجتماعی و سیاسی و به تبع آن معماری‌،‌ در دور کشور معرفی شده است‌. در این تحقیق از شیوه تفسیری تاریخی در کنار مطالعه میدانی استفاده شده است. نتایج تحقیق به مقایسه تطبیقی تحولات معماری و شهرسازی از جنبه‌های مختلف ‌براساس سه دوره یاد شده پرداخته و نشان می‌دهد ضمن تشابه کلی در پیروی از جریانات بین‌المللی و جریانات متقابل آن در دوره‌های سه‌گانه یاد شده، گرایش‌های معماری معاصر در این دو کشور مطابقت عینی نمی‌یابند.