بازآفرینی خیابان چهارباغ عباسی اصفهان در دوره های صفویه و قاجار با تاکید بر بیان تصویری از نوشته های سیاحان

Abstract

خیابان چهارباغ عباسی یکی از خیابان های تاریخی شهر اصفهان است که بین دروازه دولت و سی و سه پل قرار دارد. این خیابان در عصر شاه عباس یکم طراحی شده است. از آن جایی که این خیابان یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین عناصر هویت بخش شهر تاریخی اصفهان محسوب می‌شود و در نوع خود اثری بی همتا و سندی بسیار با اهمیت در اثبات خلاقیت، اندیشه ورزی و توانمندی نیاکان ماست؛ بدیهی است نمی‌توان به کیفیت و جزییات تغییر و تحولاتی که قرار است در آن ایجاد شود، بی اعتنا بود.<br /> روش این تحقیق مبتنی بر مطالعات و نکات ذکر شده در سفرنامه های سیاحان و تحلیل محتوای آن‌هاست و هدف از این تحقیق، شناسایی ساختار کالبدی خیابان چهارباغ عباسی در دوران های صفویه و قاجار و بازآفرینی متشابه واقع طرح آن‌ با توجه به گفته های هر سیاح است. از آن جا که نشانه های فیزیکی این خیابان تا حدی باقی مانده است؛ بر اساس اطلاعات به دست آمده از متون و اسناد، به ویژه سفرنامه‌ها می توان به ارائه تصاویری فرضی برای آن دست یافت و به پرسش‌هایی از قبیل اینکه این خیابان دارای چه ویژگی‌هایی بود ه و کلیت آن به چه صورتی بوده و در دوره های مختلف چه تغییراتی را به خود دیده، پاسخ داد.<br /> در این راستا با بهره گیری از روش توصیفی-تاریخی و منابع مکتوب از سیاحان و از طریق مقایسه آن‌ها با یکدیگر به بررسی آن ها پرداخته می‌شود. همچنین ارائه تصاویری از گفته های هر سیاح در شناسایی بهتر این خیابان کمک می کند. از مطالبی که این اسناد مصور در تأیید و تکمیل منابع مکتوب و تصویری ارائه می‌دهد، می توان به چیدمان عناصر داخل خیابان و روابط اجتماعی مردمان در دو دوره صفویه و قاجار دست یافت و به این نتیجه رسید که تغییراتی در این خیابان در دوره بازدید هر سیاح و بالاخص در دو دوره دیده شده که از جمله می توان به نظام کاشت این خیابان اشاره کرد که در دوره صفوی دارای دو ردیف درخت چنار بوده و در دوره قاجار به چهار ردیف افزایش پیدا کرده است؛ همچنین در دوره قاجاریه و به خصوص در زمان ظل ‏السلطان -حاکم اصفهان-این خیابان خرابی‏ های بی‌شماری به خود دیده است.