تحلیل تجربی تأثیر فرم شهر بر رفتار سفر خانوارها در محلات مختلف شهری شیراز

Abstract

فرم شهر تأثیر بسیار زیادی بر رفتار سفر و وابستگی خانوارها به اتومبیل شخصی و نیز بر مصرف سوخت‌های فسیلی در بخش حمل و نقل دارد. از آنجایی که کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی از مهم‌ترین اهداف توسعه پایدار است، شناخت و بررسی فرم‌های شهری مختلف و تأثیر‌گذار بر الگوی سفر و در نتیجه مصرف سوخت‌های فسیلی از موضوعات بسیار مهم است. با در نظر گرفتن این ضرورت، مقاله حاضر یافته‌های یک تحقیق تجربی در ارتباط با تأثیر متغیرهای فرم شهری بر رفتار سفر ساکنین و همچنین مالکیت اتومبیل را بیان کرده است. در بررسی این تأثیر متغیرهای فاصله از مرکز شهر، زمان پیاده‌روی تا حمل و نقل عمومی، اختلاط کاربری و تراکم به عنوان متغیرهای فرم شهری مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. همچنین متغیرهای فراوانی، زمان، طول و وسیله سفر به عنوان متغیرهای رفتار سفر مورد پژوهش قرار گرفته‌اند. در این ارتباط سه محله شهری کلان‌شهر شیراز، با خصوصیات مختلف فرم شهری انتخاب شده‌اند. برای دستیابی به اطلاعات مربوط به متغیرهای فرم شهری، به غیر از زمان پیاده‌روی تا حمل و نقل عمومی، از نقشه‌های GIS شهر و در ارتباط با متغیرهای رفتار سفر و همچنین زمان پیاده‌روی تا حمل و نقل عمومی، از پرسشنامه استفاده شده است. تعداد پرسشنامه‌های این تحقیق 260 پرسشنامه است. برای بررسی ارتباط بین متغیرهای فرم شهری و رفتار سفر و همچنین مالکیت اتومبیل از تحلیل همبستگی استفاده شده است. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر وجود ارتباط بین متغیرهای فرم شهری و رفتار سفر است، و خانوارهای ساکن در محله‌های نزدیک به مرکز شهر، با تراکم و اختلاط کاربری بالا، رفتار سفر متفاوت‌تری با ساکنین سایر محله‌ها دارند.