رویکرد تعاملی سطوح و مقیاس طراحی شهری در فرآیند برنامه‌ریزی

Abstract

ارتقاء کیفیت محیط شهری از دغدغه‌های اصلی شهرسازی و هدف اصلی تمام طرح‌های توسعه شهری است. در ارزیابی و تجارب ماحصل از اجرای طرح‌های توسعه شهری در جهان و به ویژه کشور ما این موضوع اثبات شده است که طرح‌های مزبور در خلق محیط شهری واجد کیفیت، توفیق کمی داشته‌اند. با این ضرورت در سال‌های اخیر، اندیشمندان مختلف شهرسازی، از حضور تفکر کیفیت‌گرای خاص طراحی شهری، در تمام مقیاس‌های [کلان و خرد] طرح‌های توسعه شهری برای ایجاد محیط واجد کیفیت حمایت کرده‌اند. این مقاله با روش مطالعة تطبیقی و تحلیل محتوای متون و مفاهیم مؤثر در تحول طراحی شهری و مقایسة آن با گرایش‌ها و گونه‌های مختلف طراحی شهری در چارچوب برنامه‌ریزی راهبردی و با استفاده از تجربیات پیشین با تلفیق فرایند طراحی شهری و برنامه‌ریزی شهری، و با هدف ساخت تصویری از یک رویکرد نوین و امید‌بخش برای کاربست عملی طراحی شهری در طرح‌های توسعه شهری به منظور ارتقاء کیفیت محیط شهری شکل گرفته است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که طراحی شهری در حوزه کلان مقیاس دارای تولیدات کاربردی است که می‌تواند به ارتقاء کیفیت محیط کمک کند، تحقق عملی این رویکرد بسته به پذیرش و رعایت پنج مؤلفة ذیل است : الف. حضور اهداف طراحی شهری در طیف مقیاس برنامه ریزی، ب. پیوند حرف و همکاری تخصص‌های مختلف در موضوعات طراحی شهری، ج. مشارکت پذیری عمومی درطراحی، د. وجود سطوح و سلسله مراتب مقیاس طراحی شهری، ه. پشتیبانی از موضوعات طراحی شهری. نتایج این مقاله نشانگر تعامل بین طراحی شهری و برنامه‌ریزی شهری در مقیاس کلان و خرد به عنوان یک ضرورت در نظام توسعه شهری است وکاربست مولفه های فوق تضمینی برای عملی نمودن این رویکرد و کارامدی طرح‌های توسعه شهری است