بررسی نقوش سردر جورجیر و تأثیر پذیری آن از هنر ساسانی

Abstract

فروپاشی سیاسی هر حکومت به معنای محو کلیه آثار فرهنگی آن حکومت نیست به خصوص زمانی که حکومت مورد نظر، از بنیان‌های فرهنگی استواری برخوردار باشد. انقراض سیاسی ساسانیان یک تحول سیاسی‌- مذهبی بود که بازتاب فرهنگی این دوره تا قرن‌ها پس از ساسانیان در تولیدات فرهنگی قلمرو آن قابل مشاهده است. مطالعه معماری دوره اسلامی به ویژه قرون اولیه آن با اتکاء به این موضوع، دستاوردهای قابل توجهی در پی خواهد داشت.<br /> مسجد جامع جورجیر اصفهان در محل فعلی مسجد حکیم قرار داشته است که در زمان صفویه به منظور ساخت مسجد حکیم کاملاً تخریب شده و از بنای مسجد، تنها سر در شمالی آن در ساختار مسجد جدید برجا مانده است. سردر مسجد جامع جورجیر بنایی است متعلق به قرن چهارم هجری قمری که دارای تزیینات و ویژگی‌های منحصر به فرد گچبری و آجرکاری متأثر از هنر ساسانی است. با توجه به تأثیر‌پذیری هنر اوایل اسلام از هنر دوره ساسانی، این پژوهش ضمن مطالعه معماری بنای سردر جورجیر از خلال متون تاریخی، به تحلیل تزیینات به‌کار رفته در سردر جامع جورجیر پرداخته و سپس مقایسه آن با نمونه‌های مشابه دوره ساسانی مد نظر قرار گرفته و در پایان نتیجه زیر حاصل شده است:<br /> - تزیینات سردرجورجیر متعلق به قرون اولیه اسلامی است که تأثیر هنر دوره ساسانی بر آن کاملاً مشهود است.