مطالعه تأثیر دو فرهنگ هنری هلنی و ایرانی در شکل و تزیینات ریتون‌های اشکانی

Abstract

ظروفی را که جانورسان بوده و دارای روزنه ورود و خروج مایع باشند تحت عنوان ریتون طبقه‌بندی می‌کنند. ریتون‌ها ظروف آشامیدنی هستند که در هنر ایران بسیار به چشم می‌خورند. موجودات مورد استفاده در ساخت این ریتون‌ها شامل انواع حیوانات واقعی و تخیلی می‌شود. در دوره اشکانی با توجه به گستردگی قلمرو اشکانیان می‌توان شیوه‌ها و سبک‌های متفاوتی را در ساخت این ریتون‌ها تأثیرگذار دانست. تنوع سبکی موجود در شکل و تزیینات ریتون‌های اشکانی به خوبی تنوع شیوه‌های هنری در قلمرو اشکانیان را به نمایش می‌گذارد. با دقت در جلوه‌های هنری ساخت ریتون‌ها و تحلیل شکل، ساختار و تزیینات به خوبی می‌توان ردپای هنری اقوام مختلف از جمله ساکنان آسیای مرکزی، هنرمندان ایرانی و هلنی را در این اشیا تشخیص داد. مهم‌ترین شیوه‌های قابل شناسایی، دو سبک هلنی و ایرانی است. بازنمود فرهنگ هلنی از طریق نمایش خدایان المپی و اساطیر مرتبط با آنها، نیم‌تنه‌های برهنه زنان و نیز چهره‌های خدایان تجلی یافته است. تأثیر هنر ایرانی به استفاده از نیم تنه جانوران تخیلی، حیوانات اهلی و نیز جنگ میان حیوانات مربوط می‌شود. پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل ریتون های اشکانی پرداخته و تلاش دارد با توجه به این تنوع هنری و سبکی طبقه‌بندی منطقی را برای ریتون های اشکانی پیشنهاد کند.