حکمت خالده و جایگاه طبیعت در جهان‌بینی و معماری معابد ادیان مختلف

Abstract

ادیان در جهان سنتی به عنوان عنصر غالب در تعیین خط فکری و آداب و منش‌های جوامع مطرح بوده و در شکل‌گیری و نحوة گسترش هنرها تأثیری ژرف داشته‌ به طوری که در جهان سنتی، دین با فلسفة زندگی و هنرها همزاد و همراه است.

طبیعت عنصری حائز اهمیت در ادیان و واجد جایگاهی متفاوت در ایدئولوژی‌ها بوده است، به طوری که در جهان‌بینی جوامع سنتی علی‌رغم تشابهاتی که در آنها دیده می‌شود، جایگاه طبیعت از عنصری که خود خداوند یا جزئی از خداوند به شمار می‌رفته تا عنصری شرّ و جایگاه زندگی شیطان متغیر بوده است. با این‌همه وجود عناصر مشترک طبیعت در شکل‌دهی به معماری به عنوان شاخه‌ای از هنرها که بیشترین قرابت با محیط و طبیعت را دارد، می‌تواند متأثر از ایدئولوژی‌هایی باشد که در ادیان با عنوان <span style="font-family: Times New Roman;">"</span>حکمت خالده<span style="font-family: Times New Roman;">"</span> مطرح است.

در این راستا پژوهش درصدد پاسخگویی به سؤالات زیر است:

آیا بینش‌های دینی متفاوت در مورد طبیعت باعث تفاوت‌هایی تأثیرگذار در معماری ادیان شده است؟

چه مباحث و عناصر مشترکی در ارتباط با طبیعت در معماری معابد ادیان مختلف وجود دارد؟

آیا حکمت خالده یا جاویدان خرد در حوزه آثار هنری مرتبط با ادیان، به ویژه معماری قابل گسترش است؟

روش پژوهش، تحلیلی و تفسیری- تاریخی است. ابزار و روش‌های گردآوری اطلاعات اسنادی، کتابخانه‌ای، تهیه فیش، نقشه‌ها و نمونه‌های آثار معماری هستند. روش تجزیه اطلاعات نیز استدلال قیاسی و استدلال استقرایی (استنتاجی) است.