تحلیل سامانه نورگیری و تهویه در کاخ‌های هخامنشی تخت جمشید با تأکید بر تالار صد ستون

Abstract

از شواهد هنر معماری هخامنشیان در مرزهای کنونی ایران می¬توان کاخ‌های متعددی را برشمرد که در بخش‌هایی از استان‌های فارس و بوشهر پراکنده شده‌اند. در بیشتر پژوهش‌های باستان¬شناختی و معماری بر نحوه پراکندگی، ویژگی‌های ساختار معماری و نقوش¬برجسته تأکید ویژه‌ای شده اما توجه چندانی به رویکردهای مهندسی و طراحی معماری بخش‌های مختلف بنا‌های نشده است. در پژوهش حاضر تلاش بر این است که با رویکردی فنی و با تحلیل‌های مهندسی نحوه عملکرد سامانه تهویه و نورگیری بناهای تخت جمشید مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا پس از مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی پیشینه تحقیق‌، با استفاده از نرم افزار 3DMAX و مدل‌های سه بعدی طراحی شده، به بررسی موضوع پرداخته‌ایم. نتایج حاصل از این تحقیق حاکی از آن است که سامانه نورگیری و تهویه در کاخ‌های صد ستون، عمارت خزانه و برخی کاخ‌های مشابه دیگر، برخلاف طرح‌های پیشین به صورت جانبی بوده است؛ بدین شکل که اختلاف ارتفاع حاصل از دیوارهای خارجی و داخلی این کاخ‌ها، شرایط مناسبی برای نورگیری از جناحین دیوارها با تعبیه پنجره‌هایی در بالای آن¬ها فراهم می‌نموده است.