بررسی نقش فرایند عدالت ترمیمی در پیش‌گیری از جرم و کاهش آثار مربوطه

Abstract

موضوع جرم و بزه‌کاری از جمله معضلاتی است که تقریباً تمامی جوامع به‌طور نسبی با آن مواجه هستند. امروزه در زمینه مبارزه با افعال مجرمانه، بیش‌تر تأکید بر روی رویکردهایی است که بر پیش‌گیری از بروز چنین پدیده‌ای تمرکز می‌کند. پژوهش حاضر به بررسی نقش عدالت ترمیمی، به‌عنوان یکی از عوامل پیش‌گیرانه در کاهش وقوع جرم و آثار مروبط به آن پرداخته است. بررسی حاضر با نمونه‌ای متشکل از 100 نفر آزمودنی (50 نفر مرد بزه‌کار و 50 نفر مرد بزه‌دیده) که در محدوده سنی 40- 23 قرار داشتند، انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی (علی- مقایسه‌ای) است. فرضیه اصلی پژوهش ارتباط میان اجرای فرایند عدالت ترمیمی با پیش‌گیری از جرم و کاهش آثار مربوطه است و در این بین از پرسش‌نامه محقق ساخته 24 سؤال که پایایی و اعتبار آن 836/0 محاسبه شده بود، استفاده شد. آزمون‌های آماری مورد استفاده لوین، تحلیل واریانس (anova) و مقایسه میانگین از طریق نرم‌افزار spss بوده است. یافته‌ها حاکی از شباهت نظرات 2 گروه آزمودنی نسبت به گویه‌های پرسش‌نامه و در نتیجه تأثیر مثبت اجرای فرایند عدالت ترمیمی با چهار شاخصه (تأکید بر روابط شخصی طرفین جرم، مداخله و مشارکت فعال طرفین، ارائه فرصت زمانی جهت جبران زیان، تأکید بر کرامت انسانی ) بر پیش‌گیری از جرم و کاهش آثار مربوطه خواهد داشت. نتایج آماری در سطح معناداری کم‌تر از 05/0 به نقش عوامل مختلف از جمله اصالت روابط شخصی، مشارکت، فرصت زمانی به مجرم و هم‌چنین تأکید بر کرامت انسانی بر کاهش آثار جرم اشاره دارد.