بررسی جامعه شناختی آسیب‌ها و انحرافات حاشیه نشینی در استان چهارمحال و بختیاری

Abstract

برآیند عملکرد توسعه­ای وابسته و پیدایش شکاف طبقاتی میان شهر و روستا، نتیجه ظهور گروه­های حاشیه نشین شهری است. زندگی حاشیه نشینی و کنش متقابل اعضای آن­ها نیز با یک­دیگر عامل به وجود آورنده­ی فرهنگ خاصی است که با فرهنگ طبقه متوسط جامعه تفاوت دارد. این پژوهش به بررسی جامعه شناختی آسیب­ها و انحرافات حاشیه نشینی در استان چهارمحال و بختیاری پرداخته است. در این پژوهش سعی شده با رویکردی تلفیقی و با کمک نظریه­های فرهنگ،فقر و تله محرومیت مختصات اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی را رصد کرده و سپس با استفاده از نظریه فشار به ریشه­یابی آسیب­های اجتماعی جامعه­ی آماری مورد نظر دست پیدا کنیم. بر این اساس، با روش پیمایشی و تکنیک پرسش­نامه و روش نمونه­گیری تصادفی، یک نمونه­ی 369 نفری انتخاب شد. به منظور افزایش اعتبار، تعداد380 پرسش­نامه توزیع شد که در پایان 370 پرسش­نامه مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می­دهد که فرهنگ فقر و تله محرومیت (و همچنین ابعاد آن) با متغیر وابسته (فشار) رابطه­ی معنادار قوی دارند و فرضیه­های پژوهش اثبات شده­اند. یافته­های پژوهش نشان می­­دهد که در میان ابعاد فرهنگ فقر به ترتیب تقدیرگرایی، بیگانگی اجتماعی، عدم سرزنش فقر، مصرف گرایی و عدم آینده نگری بیشترین رابطه را با مفهوم فشار دارند. در میان ابعاد تله محرومیت نیز به ترتیب ضعف جسمانی، آسیب پذیری، بی قدرتی، فقر و انزوا بیشترین رابطه را با متغیر وابسته­ی پژوهش دارند.