موضع و دلایل حقوقی روسیه در شناسایی جمهوریهای آبخازیا و اوستیای جنوبی و عدم شناسایی کوزوو

Abstract

اعلام استقلال یک‌جانبه مناطق کوزوو، آبخازیا و اوستیای جنوبی، نقطه عطفی برای تعیین تکلیف حقوقی این مسأله در دهه اول هزاره سوم پدید آورد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد در اکتبر 2008 با تصویب قطعنامه‌ای از دیوان بین‌المللی دادگستری خواست تا مطابقت اعلامیه یک‌جانبه استقلال با مقررات حقوق بین‌الملل را مورد بررسی قرار دهد. در پرتو مقررات مذکور برای اولین بار برخی از دولت‌ها، به صورتی رسمی نظریات حقوقی خود را در این ارتباط منتشر کردند. دولت روسیه که مناطق آبخازیا و اوستیای جنوبی را شناسایی و با استقلال کوزوو مخالفت کرده است، طی لایحه‌ خود، استقلال کوزوو را مغایر مقررات حقوق بین‌الملل دانست. روسیه معتقد است که خارج از وضعیت استعماری، گروه‌های قومی حق جدایی ندارند، مگر آن‌که حقوق بنیادین گروه مربوط به صورتی وسیع نقض شود و آنان مورد حمله مسلحانه آشکار حکومت مرکزی قرار گیرند. در چارچوب این تئوری، کوزوو، مصداق برخورداری از این تئوری شناخته نشد. بررسی لایحه روسیه نشان می‌دهد که دولت روسیه نتوانسته وجود تئوری «جدایی چاره‌ساز» را در نظام حقوق بین‌الملل معاصر (حداقل در رویه دولت‌ها) اثبات کند و در این صورت، حمایت این دولت از تئوری مزبور نمی‌تواند قابل قبول باشد. به نظر می‌رسد حمایت روسیه از تئوری مذکور بدان دلیل صورت گرفته است که شناسایی جمهوری‌های آبخازیا و اوستیای جنوبی را توجیه کند.