شاخص‌های دولت مدرن در اندیشه‌ی سیاسی ابن خلدون

Abstract

وجود مؤلفه‌هایی چون حاکمیت، قانون‌مندی، بوروکراسی، شهروندی، مالیات ستانی، ملی‌سازی، اقتدار و مشروعیت، استفاده از قدرت غیر شخصی، قلمرو سرزمینی معین و کنترل انحصاری ابزارهای خشونت، از جمله مشخصه‌ی دولت‌های مدرن است که در آراء و اندیشه‌های سیاسی ابن خلدون به تناوب قابل مشاهده است. موضوع نوشتار حاضر واکاوی شاخص‌های دولت مدرن در اندیشه‌ی سیاسی ابن خلدون است و نگارندگان می‌کوشند با بیان شاخص‌های دولت مدرن به بررسی و تحلیل آن در مکتوبات وی بپردازند. نتیجه‌ی حاصل این‌که نظریات وی در باب هر شاخص دولت مدرن، به گونه‌ای بیان شده که می‌توان برخی از آن‌ها را منطبق با شاخصه‌های یاد شده دانست و از سوی دیگر، گاهی آن‌چنان از صورت مسئله دور شده است که نظریات وی هیچ تطابقی با آن‌ها ندارد.