اصول طراحی خانه کودک با تاثیر از ویژگی‌های روانشناسی محیط (نمونه موردی: خیابان اجتهاد بیرجند)

Abstract

امروزه این حقیقت انکار ناپذیر به اثبات رسیده است که کودکان در سنین طفولیت تنها به مراقبت جسمانی نیاز ندارند، بلکه توجه باید همه ابعاد وجودی آنها شامل جنبه های روانی، عاطفی، شخصیتی، هوشی، شناختی و اخلاقی را در برگیرد. عقیده بسیاری از متخصصان تعلیم و تربیت بر این است که شخصیت هرانسان در ۶ سال اول زندگی او شکل می گیرد. نیز باید دانست که ساختمان هایی که به عنوان کودکستان از آنها استفاده می شود عموما با کاربری مسکونی و کاربریهای دیگر بوده اند که از لحاظ کالبد معماری متناسب با نیازهای کودکان نمیباشند. برای اینکه مناظر کودکانه بتواند در روند رشد کودک در ابعاد مختلف تأثیر مثبت ایفا کند، طراحی آن باید بر اساس مبانی نظری و اصولی صورت پذیرد که بر پایه شناخت همه‌جانبه کودک استوارند. بر اساس نظریات روانشناسانی چون ژان پیاژه فضای‌خانه‌کودک باید قادرباشد نیروهای ذهنی و احساسی و خلاقه کودک را تحت تاثیر قرار داده و از این طریق هم در آموزش او شرکت کنند و هم محیطی با طراوت برای وی بوجودآورد. ژان‌پیاژه موثرترین نظریه را در اواسط قرن بیستم درباره رشد کودک به وجود آورد. به عقیده پیاژه رشد عـقـلی از «کنش متقابل» مدام کودک و جهان پیرامون وی پدید می آید، لذا در این پژوهش با مرور توصیفی-تحلیلی ادبیات موضوع، هدف ایجاد حس تعلق در می‌یابیم و سپس با بررسی انواع فضاها از دیدگاه کودکان و تجزیه و تحلیل علایق، به جذابیت و زشتی های فضاها از دید آنها دست خواهیم یافت که در نهایت بر اساس سه معیار ارزیابی فرم، کالبد و معنا به عنوان عوامل حیاتی تحقق سناریوها در آینده، سناریوای که از انعطاف پذیری، خلاقیت و امنیت بیشتری برخورداربود، به‌عنوان برنامه مطلوب تدوین اصول و طراحی محدوده مطالعاتی انتخاب شد که این نحو بررسی روانشناسی محیط کمک خواهد کرد تا محیطی صمیمانه جهت جذب کودک بوجودآید.