تحلیل جامعه‌شناختی نقش و جایگاه زنان در موسیقی مردم‌پسند: ارائه یک نظریه زمینه‌ای

Abstract

این پژوهش سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که جایگاه و نقش زنان در موسیقی مردم‌پسند چگونه بازتاب پیدا کرده‌است. روش پژوهش از نوع روش‌های کیفی و استراتژی مورد مطالعه نظریه‌ی زمینه‌ای است، ابزار گردآوری داده در این پژوهش مصاحبه­ی عمیق بوده و همچنین مشاهده‌ی مشارکتی و مطالعه‌ی اسناد نیز بر غنای تجربی افزوده است. با توجه به ماهیت موضوع و استراتژی تحقیق حاضر، پژوهشگر با 21 نفر از جوانان شهرستان پیرانشهر مصاحبه‌ی عمیق و باز انجام داد که پس از انجام این تعداد مصاحبه دریافت به اشباع نظری رسیده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد موسیقی برای زنان رسانه‌ای است که ضمن آنکه می‌تواند مسائل و مشکلات زنان را منعکس کند بلکه بالاتر از آن زنان می‌تواند با ورود به میدان تولید موسیقی و با قرار دادن پیام‌های انسانی و برابری‌خواهانه در درون آثارشان هم عامل آگاهی‌بخش جامعه باشد و هم از طریق تغییر در جهان‌بینی مردمحورانه­، انسان‌ها را به‌سوی جهانی برابرتر سوق دهد. موسیقی برای زنان تنها بازتاب وضعیت موجود نبوده، بلکه در خلق جهانی تازه، فارغ از انسدادهای اجتماعی تاریخی، یاری‌رسان آنها بوده است. این موسیقی است که صدای نابرابرستیزانه­ و آزادی‌خواهانه‌ی زنان را در جهان مردسالار فریاد می‌زند و از تصاحب جایگاه اجتماعی شایسته‌تری سخن می‌گوید. در چنین ساختار اجتماعی‌ای موسیقی یکی از رسانه‌های همه‌جایی و یکی از مجراهای اساسی انتقال پیام زنان و از محورهای مقاومت خرده‌فرهنگی آنان است.