خوانش مخاطبان زن از جنسیت و روابط جنسیتی در مجموعه ماهواره ای عروس استانبول

Abstract

در پژوهش حاضر خوانش مخاطبان زن سریال ترکیه‌ای عروس استانبول از جنسیت و روابط معطوف به آن، مورد توجه قرار گرفته است. نظریات مخاطب فعال، فنای نمادین و کلیشه‌سازی، اهم نظریات مورد توجه در پژوهش حاضر بوده است. روش پژوهش کیفی است. در گردآوری داده‌ها از تکنیک مصاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته عمیق استفاده شده است. یکی از مهم‌ترین نکات مورد نظر پژوهشگران توجه به تفاوت‌های نسلی در بررسی خوانش مخاطبان بوده است و از این‌رو دامنه سنی 19 تا 65 سال مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. حجم نمونه تحقیق حاضر بر مبنای اشباع نظری تعیین شده است. در تحلیل داده‌های خوانش مخاطبان از تحلیل مضمون استفاده شده است. تحلیل مضمون در 4 سطح مضامین اولیه، اصلی، مرکزی و هسته انجام شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، تقابل خوانش کلیشه‌ای و ساختارشکنانه از جنسیت و روابط جنسیتی، مضمون هسته حاصل از یافته‌ها بود. مضامین اصلی مصرف‌گرایی زنانه، سرمایه جنسی زنانه، بازنمایی نقش‌های سنتی و کلیشه‌ای تشکیل دهنده مضمون بازنمایی زنانگی کلیشه‌ای بوده‌اند. مضامین اصلی دموکراتیزه شدن روابط زن و مرد و جرح و تعدیل هنجارهای زنانگی نیز تشکیل دهندۀ مضمون بازنمایی زنانگی ساختار شکنانه بود. همچنین بر اساس نتایج پژوهش، تفاوت‌های قابل اعتنایی در خوانش مخاطبان وجود دارد و هر یک از مخاطبان بر اساس سلایق، علایق، تجارب و جهان‌بینی خود دیدگاه متعارض، توافقی و یا مسلط را اتخاذ کرده‌اند. همچنین بر اساس یافته‌ها تحصیلات و وضعیت اشتغال از جمله مؤلفه های مهم تأثیرگذار بر نوع دیدگاه اتخاذی مخاطبان بوده است مؤلفه سن نقش تعیین‌کننده‌ نداشته و تفاوت‌های نسلی در بین خوانش مخاطبان دیده نشد