بررسی اثر سه اسانس گیاه دارویی بر رشد میسلیومی، جوانه زنی و تولید کنیدیوم سه گونه قارچ بیمار گر حشرات در شرایط آزمایشگاهی

Abstract

خطرات زیست محیطی و بهداشتی آفت­ کش ­های شیمیایی، موجب توجه به روش­ های جایگزین در کنترل آفات، مانند به کارگیری اسانس­ های گیاهی، آفت­ کش ­های بیولوژیک در کشاورزی پایدار و تولید محصول سالم گردیده است. بدین منظور اثر اسانس سه گونه گیاه دارویی، نعناع <em>Mentha spicata</em> L. (Spearmint)، زیره­ سبز <em>Cuminum cyminum</em> L. (Umbelliferae) و لیموترش <em>Citrus aurantifolia</em> (Christm) Swingle بر رشد میسلیومی، جوانه ­زنی و میزان تولید کنیدیوم قارچ­ های بیمارگر حشرات <em>Lecanicillium longisporum </em>،<em>Beauveria bassiana </em>و<em>Metarhizium anisopliae</em> جهت استفاده هم­زمان از اسانس­ ها و قارچ ­ها برای کنترل آفات، مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی به انجام رسید و اثر هر کدام از اسانس ­ها در پنج غلظت که هر غلظت شامل سه تکرار بود، به همراه تیمار شاهد در دمای 1±27 درجه سلسیوس روی محیط کشت SDA بررسی شد. نتایج نشان داد در غلظت 20 میکرولیتر قارچ ­های .<em>longisporum </em><em>L </em>و <em>B. bassiana</em> با میانگین 06/41 درصد مهار رشد و <em>M. anisopliae</em> با میانگین 44/20 درصد مهار رشد به­ ترتیب حساس­ترین و مقاوم­ترین گونه در برابر اسانس­ های گیاهی مورد آزمایش بودند. هم­چنین مشخص شد که اسانس <em>C. cyminum</em> با 06/41 درصد مهار رشد میسلیومی قارچ­ های مورد مطالعه، بیش­ترین اثر و <em>C. aurantifolia</em> با 44/20 درصد مهار رشد، کم­ترین تأثیر را داشته­ اند. در غلظت 20 میکرولیتر، اسانس گیاهان <em>C. cyminum</em> و <em>C. aurantifolia</em> باعث بیش­ترین و کم­ترین درصد مهار جوانه­ زنی کنیدیوم قارچ­ های مورد مطالعه شده­ اند. نتایج نشان داده است که با افزایش درصد مهار رشد میسلیومی قارچ­ ها، میزان تولید کنیدیوم در هر تشتک پتری به­ طور قابل توجهی کاهش می­ یابد.