سربازی در آموزه‌های دینی در ‌دورۀ خلفای اسلامی

Abstract

خدمت سربازی از گذشته‌های دور در فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته است پرداختن به این مطلب و واکاوی پایه‌های عقیدتی، فکری و اجتماعی آن از اهمیت به سزایی برخوردار است و برای جوانان امروزمشوق ارزشمندی است. این مقاله در پی آن است تا به موضوع تبیین خدمت سربازی و جایگاه آن در منابع اسلامی: قرآن، روایات، سنت، عترت و فرهنگ اسلامی بپردازد تا زوایای پنهان آن برای ما آشکار شود. این مقاله با بهره مندی از منابع کتابخانه‌ای و با مراجعه به منابع معتبر و دست اول اسلامی تدوین شده است که از این جهت از نوع مقالات تحلیلی تاریخی می‌باشد. نتایج این پژوهش بیان‌گر آن است که در صدر اسلام جذب سرباز به شکل حاضر نبوده است و با توجه به شرایط آن زمان، افراد با طیب خاطر و مبتنی بر ایمان و عقیده راسخ برای مبارزه با دشمنان دست به سلاح می‌برده‌اند. به تدریج برای انسجام بخشیدن به این مبارزه و مجاهده در راه خدا دیوان‌هایی به نام دیوان ‌جُند یا جیش به وجود آمده که از فراز و فرود‌های زیادی برخوردار بوده است.