بررسی نقش سوسک پوست خوار اسکولیت مدیترانه‌ای در انتقال عامل بیماری سیتوسپوریوز درختان سیب و گیلاس

Abstract

در سال­های اخیر خشکیدگی سرشاخه­های درختان سیب و گیلاس در استان تهران شدت یافته است. بررسی­ها نشان داد در مناطق آلوده قارچ­­های جنسEhrenb <em>Cytospora</em> و سوسک پوست­خوار <em>Scolytus rugulosus</em> Muller عامل اصلی این خشکیدگی می­باشند. بیشترین مناطق تغییر رنگ داده پوست در اثر فعالیت قارچ که اغلب با لکه­های نکروتیک همراه بود، در نزدیک سوراخ­های فعالیت حشره دیده شد. در کشت­های متعدد در محیطMA قارچ <em>Cytospora</em> <em>leucostoma </em>(Pers.). جدا­سازی گردید. از کشت نمونه شاخه­های آلوده جمع­آوری شده در استان تهران در سال 1381، در محیط کشت PDA و MA در مجموع، 10 جدایه قارچ از جنس <em>Cytospora</em> جدا­سازی شد که تعداد 9 جدایه متعلق به گونه <em>C</em>. <em>leucostoma</em> بود. پس از اثبات بیماری­زایی جدایه­های مورد نظر، یکی از آن­ها که مهاجم­تر از سایر جدایه­ها بود، جهت استفاده در تیمار­های آزمایشی به­شرح زیر مورد استفاده قرار گرفت. تیمار­های آزمایشی عبارت بودند از: I- رها­سازی دو جفت سوسک <em>S. rugulosus</em> روی شاخه­های هر نهال، II- پاشش سوسپانسیون <em>C</em>. <em>leucostoma</em> روی شاخه­های هر نهال، III- رها­سازی دو جفت سوسک <em>rugulosus</em> .<em>S</em> آغشته به سوسپانسیون <em>C</em>.<em> leucostoma</em> روی شاخه­های هر نهال و IV- شاهد. نتیجه به­دست آمده نشان داد که سوسک­های پوست­خوار توانایی انتقال پروپاگول­های <em>C</em>.<em> leucostoma</em> را به­داخل گیاه دارند. به­دنبال انتقال پروپاگول­های قارچ مذکور، نکروز پوستی که ناشی از فعالیت قارچ می­باشد در محل آلودگی ایجاد می­شود. این پدیده اهمیت سوسک­های پوست­خوار در انتقال بیماری سیتوسپورا را بیش از پیش مورد تاکید قرار می­دهد.