اثرسمیت چند حشره کش گیاهی و شیمیایی روی سن Macrolophus caliginosus شکارگر سفید بالک گلخانه Trialeurodes vaporariorum

Abstract

یکی از روش‏­ های رایج برای کنترل سفید­بالک گلخانه <em>Trialeurodes vaporariorum</em> در گلخانه ­‏های گوجه­‏ فرنگی استفاده از سموم حشره‏­ کش گیاهی و شیمیایی است. برای ارزیابی اثر این سموم روی حشرات ماده‏ بالغ سن شکارگر <em>Macrolophus</em> <em>caliginosus</em> آزمایشی با استفاده از حشره ­کش ­های گیاهی شامل سیرینول، پالیزین و تنداکسیر و حشره ­کش شیمیایی ایمیداکلوپرید و شاهد (آب پاشی) در غلظت­ های 5/0، 9/0، 8/1 و 3 درهزار به سه روش لوله ­های شیش ه­ای در آزمایشگاه، آزمایش گلدانی و آزمایش گلخانه­ ای روی گیاه گوجه ­فرنگی اجرا شد. بین حشره ­کش ­ها، غلظت ­ها و اثرات متقابل آن­ها در سطح یک درصد اختلاف معنی ­داری وجود داشت. با افزایش غلظت، میزان مرگ­ و میر افزایش یافت. در آزمایشگاه، مقایسه میانگین درصد کشندگی حشره­ کش­ ها روی سن <em>M.caliginosus </em>نشان داد که 48 ساعت پس از آزمایش، ایمیداکلوپرید 3 درهزار با 100 درصد مرگ ­و میر بیشترین اثر و پالیزین 5/0 درهزار با 8/23 درصد مرگ ­و میر کمترین اثر را داشته است. در روش گلدانی ایمیداکلوپرید 3 و 8/1 درهزار با 23/97 و 34/94 درصد مرگ­ و میر بیشترین اثر و پالیزین 5/0 و 9/0 درهزار به ­ترتیب با 17/20 و 14/21 درصد مرگ ­و میر کمترین اثر را بر سن شکارگر داشتند. در آزمایش گلخانه­ ای ایمیداکلوپرید 3 و 8/1 درهزار با 46/94 و 66/92 درصد مرگ­ و میر بیشترین اثر و پالیزین 5/0 و 9/0 درهزار به ­ترتیب با 5/17 و 18 درصد مرگ ­و میر کمترین تلفات را به سن شکارگر وارد کردند. در هر سه تحقیق آزمایشگاهی، گلدانی و گلخانه ­‏ای بین غلظت ­های مختلف ایمیداکلوپرید با سایر حشره‏­ کش ­‏ها اختلاف معنی داری در سطح 5 درصد وجود داشت. با توجه به نتایج به ­دست آمده توصیه می ­شود از حشره­ کش­ های گیاهی مذکور در برنامه­ های مدیریت تلفیقی آفات به ­جای حشره ­کش ­های شیمیایی استفاده شود.