مقایسه اثر چند ماده آلی و بیوچار آن‌ها بر برخی ویژگی‌های خاک

Abstract

<strong><span lang="FA" dir="RTL">امروزه، کاربرد مجدد پسمانده­های آلی تولید شده به‌وسیله کارخانه‌های مواد غذایی و دارویی، در بخش کشاورزی و به‌عنوان کود آلی مورد توجه قرار گرفته است. مطالعه حاضر به منظور مقایسه اثر افزودن پسمانده­های آلی چهار کارخانه در استان‌های فارس و خوزستان و بیوچار این پسمانده­ها بر برخی ویژگی‌های شیمیایی یک خاک آهکی انجام شد. آزمایشی به مدت دو ماه و به‌صورت طرح کاملاً تصادفی در قالب آزمون فاکتوریل ۴×۹ شامل ۹ نوع پسمانده آلی (فیلترکیک، باگاس نیشکر، بیوچار باگاس نیشکر، چغندرقند، بیوچار چغندرقند، ریشه شیرین بیان، بیوچار ریشه شیرین بیان، کنجاله سویا، بیوچار کنجاله سویا) در چهار سطح صفر (شاهد)، یک، دو و سه درصد وزنی و با سه تکرار طراحی و اجرا شد. نتایج نشان داد که برهمکنش اثر نوع و سطح پسمانده­های آلی بر فسفر قابل دسترس، غلظت آهن، مس و منگنز قابل عصاره‌گیری با</span><span>DTPA</span><span dir="RTL"> </span><span lang="FA" dir="RTL">و قابلیت هدایت الکتریکی خاک معنی‌دار بود. خاک تیمار شده با کنجاله سویا بیشترین مقدار نیتروژن کل و مس را دارا بود. فیلترکیک منبع مناسبی برای تأمین فسفر، روی و آهن و تفاله چغندرقند، منبع مناسبی جهت تأمین منگنز در خاک بودند. تفاوت معنی‌داری بین مقدار عناصر قابل دسترس در خاک‌های تیمار شده با پسمانده­های خام با بیوچار آن‌ها مشاهده نشد. اگرچه افزایش سطح کاربرد این پسمانده­ها به میزان دو تا سه درصد وزنی سبب افزایش قابلیت دسترسی عناصر مذکور گردید اما کاربرد سطوح بالاتر این پسمانده­ها، با افزایش ۳۳ تا ۱۶۶ درصدی قابلیت هدایت الکتریکی خاک همراه بود؛ لذا استفاده وسیع از این پسمانده­ها باید با احتیاط بیشتری صورت پذیرد.</span></strong>