سنجش وضعیت شاخص های توسعه‌یافتگی در شهرستان های استان ایلام

Abstract

در برنامه‌ریزی‌های توسعه در سطح منطقه‌ای، شناخت و درک تفاوت‌های موجود میان مناطق از حیث برخورداری آنها از امکانات و زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی، ضرورتی اجتناب‌‌ناپذیر است. یکی از روش‌های ارزیابی، مدل‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه است که برای سنجش، ارزیابی و اولویت‌گذاری چند گزینه به کار گرفته می‌شود. هدف اصلی این پژوهش، سنجش شاخص‌های توسعۀ انسانی در سطح شهرستان‌های استان ایلام است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی است. شاخص‌های منتخب در دو مرحله: مطالعۀ سوابق (طرح‌های تحقیقاتی، آمارنامه‌ها و کتب) و بهره‌گیری از آرای خبرگان (بهره‌گیری از تکنیک دلفی و استخراج نظر نظریه‌پردازان دانشگاهی و مدیران سازمان‌های مرتبط)، گردآوری و با استفاده از روش دلفی ادغام شدند. شاخص‌ها پس از استخراج، با استفاده از چهار مدل تاپسیس، ویکور، وزن‌دهی ساده، تاکسونومی و AHP - FUZZY، وزن‌بخشی شدند؛ سپس با استفاده از استراتژی‌های اولویت‌بندی، ادغام گردیدند؛ در انتها به وسیلۀ نرم‌افزارGIS و استفاده از تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که شهرستان ایلام، نسبت به سایر شهرستان‌ها از امتیاز بیشتری برخوردار است و شهرستان‌های دهلران، چرداول و ... در رده‌های بعدی قرار دارند.