اثرات تنش شوری آب، کود فسفاتی و آلودگی کادمیم بر شکل‌های مختلف کادمیم در خاک زیر کشت توتون

Abstract

<strong>کادمیم جذب شده در بدن منشا بسیاری از سرطانهای شناخته شده­ی امروزی است. جذب کادمیم از طریق تنفس دود توتون بسیار بیشتر از آشامیدن آب و خوردن غذای آلوده به کادمیم است. این پژوهش به‌­ منظور بررسی اثر شوری آب آبیاری، کود سوپر فسفات تریپل و آلودگی کادمیم خاک بر غلظت کادمیم در خاکستر، دود توتون و سرنوشت کادمیم در بخش­های مختلف خاک انجام شد. آزمایش با سه عامل شوری آب آبیاری (صفر، 20 و 40 میلی مولار NaCl)، کود سوپر فسفات تریپل (صفر و 5/1 گرم بر کیلوگرم خاک) و آلودگی کادمیم اضافه شده به خاک (صفر و 12 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. نتایج نشان داد، بیشترین سهم غلظتی کادمیم در خاک آلوده شده به کادمیم، در بخش کربناتی با میانگین کل 84/6 میلی‌گرم بر کیلوگرم و کمترین غلظت کادمیم در بخش اکسید های آهن با میانگین کل 4/0 میلی­گرم بر کیلوگرم مشاهده گردید. کاربرد سوپرفسفات تریپل در خاک آلوده به کادمیم، در شوری صفر، 20 و 40 میلی مولار به ترتیب باعث افزایش غلظت کادمیم خاکستر توتون به مقدار 47/1%،89/15% و 80/29 درصد و غلظت کادمیم دود به مقدار 20/23%، 30/23% و 18 درصد نسبت به تیمار شاهد شد. با افزایش سطوح شوری آب آبیاری در خاک­های آلوده به کادمیم، غلظت کادمیم محلول+ تبادلی در شوری 20 و 40 میلی مولار، به طور میانگین و به ترتیب 15/22% و 42 درصد افزایش نشان داد که این افزایش غلظت در سطح 5 درصد آماری معنی­دار بود. کاربرد کود سوپر فسفات تریپل در خاک­های آلوده به کادمیم و در سطوح شوری 20 و 40 میلی مولار، به ترتیب سبب کاهش 65/14% و 12 درصدی غلظت کادمیم محلول+تبادلی نسبت به شاهد شد. برهمکنش شوری آب آبیاری و کود فسفاتی اثر فزاینده­ای بر غلظت کادمیم خاکستر و دود توتون داشت.</strong>