بررسی میزان باقیمانده نیترات در سیب زمینی مناطق عمده تولید کشور و میدان مرکزی میوه و تره بار تهران

Abstract

<strong>نیترات یکی از آلاینده‌های مهمی است که عمدتاً در اثر مصرف نامتعادل کود و زیاده‌روی در مصرف کودهای نیتروژنی در اندام‌های گیاهی تجمع پیدا می‌کند. نیترات در سیستم گوارشی بدن انسان و دام تبدیل به نیتریت شده و نیتریت با برخی از اسیدهای آمینه ترکیب و تولید نیتروز آمین می‌نماید که مادهای سرطان‌زا می­باشد. سیب‌زمینی یکی از محصولات مهم کشاورزی است که مصرف سرانه آن در کشور بعد از گندم و برنج قرار دارد. لذا بررسی میزان آلودگی نیترات در این محصول و شناخت منابع آلایندگی و ارائه راهکارهای مناسب برای کاهش نسبی آلودگی ضروری به نظر می‌رسد. در این مطالعه به مدت یک سال، هر هفته یک بار از میدان اصلی میوه و تره‌بار شهر تهران نمونه‌های سیب‌زمینی تهیه گردید. نمونه‌هایی نیز مستقیماً از سطح مزارع در 9 منطقه عمده سیب‌زمینی کاری کشور (اصفهان- چهارمحال و بختیاری- همدان- آذربایجان شرقی- اردبیل- تهران- خوزستان- فارس- کرمان (جیرفت و کهنوج)) گرفته شد. مقدار نیترات در نمونه‌های بخش خوراکی سیب‌زمینی در 2 تکرار و نیز درصد رطوبت نمونه‌ها در 341 نمونه برداشت شده، اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد محتوای نیترات در سیب‌زمینی‌های تولیدی کشور در محدوده میانگین جهانی (از 2/10 تا 524 با میانگین 5/163 میلی‌گرم در هر کیلوگرم وزن‌تر غده) می‌باشد. با فرض 200 میلی­گرم بر کیلوگرم به عنوان حد مجاز معرفی شده توسط برخی کشورهای اروپایی، غلظت نیترات در 30% نمونه­ها از حد مجاز تجاوز می­کند. با فرض 246 میلی گرم بر کیلوگرم به عنوان حد مجاز پیشنهادی برای ایران، غلظت نیترات در 20% نمونه­ها بیش از این حد مجاز است. نتایج نشان داد که عامل فصل برداشت می‌تواند در محتوای نیترات غده‌های سیب زمینی تأثیرگذار باشد. میانگین غلظت نیترات در سیب‌زمینی‌های برداشت شده از میدان میوه و تره­بار در دوره بهار - تابستان 55/216 و پائیز- زمستان 53/131 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن تر بدست آمد.</strong>