تأثیر کاربرد لجن فاضلاب شهری اراک بر جذب کادمیوم در گیاه ذرت در یک خاک لومی

Abstract

<strong>ورود فلزات سنگین به محیط در نتیجه فعالیت­های انسان یکی از مهم‌ترین مسائل پیش‌روی جوامع امروزی است. مدیریت استفاده از پسماندهای آلی در اراضی کشاورزی ضمن کاهش خطرات زیست محیطی، افزایش بهره‌‌وری آنها را در پی دارد. بدین منظور، آزمایشی گلخانه‌ای به منظور بررسی اثر لجن فاضلاب شهری اراک بر میزان جذب کادمیوم در گیاه ذرت در یک خاک لومی به صورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلو‌ک‌های کامل تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل کاربرد مقادیر صفر، 15 و 30 تن در هکتار لجن فاضلاب آلوده به مقادیر صفر، 5، 10 و 15 میلی­گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک و کلات DTPA در دو مقدار صفر و 5/1 میلی‌مول کلات DTPA در کیلوگرم خاک بود. بعد از گذشت 60 روز از کاشت ذرت، ویژگی های فیزیکو شیمیایی خاک و غلظت کادمیم در خاک و گیاه ذرت اندازه‌گیری شد. نتایج حاکی ازآن بود که افزایش کاربرد لجن فاضلاب از صفر به 30 تن در هکتار به ترتیب باعث افزایش و کاهش معنی‌دار گنجایش تبادل کاتیونی خاک (5/3 واحدی) و پی اچ خاک (3/0 واحدی‌) تحت کشت ذرت شد. کاربرد 5/1 میلی‌مول کلات DTPA در خاک تیمار شده با 15 و 30 تن در هکتار لجن فاضلاب آلوده به 15 میلی گرم کادمیوم به ترتیب باعث افزایش 2/8%و 15 درصدی در میزان کادمیوم قابل دسترس گیاه شد. روند کاهش 4% و 14 درصدی در میزان فسفر قابل دسترس خاک همزمان با افزایش کادمیوم قابل دسترس خاک مشاهده شد. 79 درصد جذب کادمیوم را می‌توان بر اساس غلظت کادمیوم شاخساره گیاه پیش بینی کرد . نتایج کلی این تحقیق حاکی از آن است که کاربرد کلات DTPA توانسته است باعث افزایش جذب کادمیوم گیاه ذرت و افزایش راندمان گیاه پالایی آن شود.</strong>